Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

түүхий

нэр үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Биед гарах шүүстэй нясуу, яр
IIтэмдэг нэр
  1. 1.
    Идэх юмны чанаж болгоогүй нь, эсвэл дутуу болгосон байдал
  2. 2.
    Жимсний боловсорч гүйцээгүй нь
  3. 3.
    Гүйцэд боловсруулаагүй
  4. 4.
    шилжсэн утгаХуумгай, дутуу, дулимаг, гүйцэд биш
  5. 5.
    Зарим өвчнөөр өвдөөгүй нь
IIIнэр үг
  1. 1.
    Эсгий оймс.

Ойролцоо үг

сонин амттайгашуунэхүүннясуунаргуушорвогногоовтор

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнтүүхий
Харьяалахын тийнтүүхийн
Заахын тийнтүүхийг
Өгөх орших тийнтүүхийд
Гарахын тийнтүүхийгээс
Үйлдэхийн тийнтүүхийгээр
Хамтрахын тийнтүүхийтэй
Чиглэхийн тийнтүүхий рүү
Олон тоо—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • түүхий гарах — түүхийний яр гарах

  • түүхий эдгэрэх — түүхий яр эдгэх, байхгүй болох

  • түүхийний тос — түүхий яранд түрхэх тос

  • түүхий будаа — а.гүйцэд биш чанагдсан будаа; б.шилж. шар будаа

  • түүхий мах — чанаж болгоогүй мах

  • түүхий гурил — чанаж болгоогүй гурил

  • түүхий өндөг — болоогүй өндөг, чанаагүй өндөг

  • түүхийгээр нь идэх — а.алив хүнсний бүтээгдэхүүнийг чанаж болголгүй идэх; б.жимс самрын боловсорч гүйцээгүй байхад нь идэх

  • түүхий улаан — тод улаан өнгө

  • түүхий алим — гүйцэт боловсроогүй алим

  • түүхий гүзээлзгэнэ — боловсорч гүйцээгүй гүзээлзгэнэ

  • түүхий самар — боловсорч гүйцээгүй самар

  • түүхий арьс — элдэж боловсруулаагүй арьс

  • түүхий тоосго — шатаагаагүй тоосго

  • түүхий хэрэг — гүйцэд шалгаж илрүүлээгүй хэрэг

  • түүхий шохой — устай хольж боловсруулаагүй шохой

  • түүхий эд — үйлдвэрийн газрын үндсэн хэрэглэгдэхүүн, дахин боловсруулж болох хаягдал

  • түүхий эдийн зах — арьс шир, ноос ноолуур зэрэг малын гаралтай зүйл, хаягдал төмөр, зэс, хөнгөн цагаан, цаас зэргийг худалдан авах, худалдах зээлийн газар

  • түүхий ажил — дутуу дулимаг ажил

  • түүхий бичигдсэн зохиол — сайн бичигдээгүй зохиол, боловсруулалт муутай зохиол

  • түүхий шүлэг — уран сайхны дүрслэл муутай шүлэг

  • түүхий явдал — хуудуу үйл ажил

  • түүхий тэмээ — бэрсээр эхэлж шалахгүй тэмээгээр дулж хожихыг хожилд үл тооцон түүхий тэмээ гэж нэрлэдэг

  • цэцэг өвчнөөр боловсроогүй түүхий хүүхэд — цэцэг өвчнөөр өвчилж байгаагүй хүүхэд

  • мялзанд боловсроогүй түүхий үхэр — мялзангаар өвдөөгүй үхэр

Хэлц үг

  • түүхий сүүний бяслаг шиг — мантгар цагаан, махлаг цагаан

  • ↑ тарган тэмээгээр түүхий хэмх зольж идэх

  • Түүхий будаа амтгүй

  • Түргэн зан сайнгүй

  • Түүхий идсэнээрээ чоно үхсэнгүй

  • Түргэн явснаараа элч үхсэнгүй

  • Түүхий нь түрий уруугаа

  • Болсон нь борви уруугаа

Зүйр цэцэн үг

  • Түүхий идсэнээрээ чоно үхсэнгүй

  • Түргэн явснаараа элч үхсэнгүй

  • Түүхий нь түрий рүү

  • Болсон нь борви руу

Хоршоо үг

  • түүхий/түргэн түүхий — яаруу сандруу, хааш яаш

Товчилсон үг

  • ТТЭБ — Төв Түүхий Эдийн Бааз

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.