унь

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Толгойг нь тоононы хүрээн дэх нүхэнд хатгаж, бөгсийг нь ханын толгойд сагалдрагаар бэхэлж цаваг, дээвэр тавих зориулалт бүхий монгол гэрийн урт нарийн моднууд
2.
Байшин саравчны нуруу, хавирга нуруунд ташаалж тавих адрыг тоссон нарийн мод.

IIнэр үг

1.
унь туньгүй хорш. (санаагаараа, тунирхалгүй), унь туньтай хорш

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	унь
Харьяалахын тийн	унины
Заахын тийн	унийг
Өгөх орших тийн	унинд
Гарахын тийн	унинаас
Үйлдэхийн тийн	униар
Хамтрахын тийн	уньтай
Чиглэхийн тийн	унь руу
Олон тоо	унинууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

унь даагалах — хоёр унины толгойг оосроор холбож, нэг унин дээр тээлгэн, бөгсийг ханын хоёр толгойд өлгөж торгох
унь өлгөх — унийг тоононы нүхэнд шургуулж, ханын толгойд бэхлэх
унины бөгс — унийг хананд бэхлэх бүдүүн хэсэг
унины сагалдарга — унийг хананд бэхлэх оосор
унины толгой — унины нарийн үзүүр
унины үзүүр — унины нарийн хэсэг

Хэлц үг

Тооно хазайхгүй бол
Унь зөлчийхгүй
Эцэг эх төрлийн хэлхээ
Унь хана гэрийн хэлхээ

Хоршоо үг

унь хана — гэрийн туургаар босгон барих тор мод хийгээд түүнд бэхлэн тоононд шургуулан тогтоох урт мод
унь туньгүй — санаагаараа, тунирхалгүй
унь туньтай — уньтай туньтай

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.