Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

ураг

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    анагаах ухаанЭхийн умайд өсч буй хүний үр
IIнэр үг
  1. 1.
    Худ бололцсон хоёр айлын харьцаа
IIIнэр үг
  1. 1.
    Эрэгчин амьтны төмсөг.
нэр үг
  1. 1.
    үр хөврөлийн доод хэлбэр болох авгалдайн үүслээс эхлээд үр хөврөлийн дээд хэлбэрт шилжих амьд организмын өсөлтийн эхэн үе шат

Ойролцоо үг

үр тогтсон өндөгөндгөн эс

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнураг
Харьяалахын тийнургийн
Заахын тийнургийг
Өгөх орших тийнурагд
Гарахын тийнургаас
Үйлдэхийн тийнургаар
Хамтрахын тийнурагтай
Чиглэхийн тийнураг руу
Олон тооургууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • ураг буруу байрлах — аарцагны зайд ураг орших хэвийн байрлал алдагдах

  • ураг бүтэх — ургийн ус гарсан юмуу жирэмсний хордлого, элдэв өвчний улмаас ураг, нярайн биед хүчилтөрөгч дутагдаж ургийн зүрх судасны ажиллагаа хямарч зүрхний цохилт, амьсгал зогсох

  • ураг унагах/ураг хөндөх — дутуу хөнгөжих

  • ураг хөндөх — а.дутуу хөнгөжих; б.байгалийн бус жамаар эхийн умайд байх ургийг гадагшлуулах

  • алтан ураг — түүх. - Чингис хааны ургийн хүмүүс

  • ураг бололцох/ураг барилдах — эр эмийг холбож, худ худгуй болох

  • худ ураг болох — ураг бололцох

  • ураг таслах — ургийн холбоогоо таслах

  • ураг олон — төрөл садныхан

  • ураг төрлийн тогтолцоо — ураг төрлийн холбоог илэрхийлэн нэрлэх нэр томъёоны тогтолцоо

  • ураг тогтох — хуучир. - а.хоёр этгээд хөвгүүн охин хоёроо эр, эм болгохоор хэлэлцэж тохирох; б.эхийн умайд үр тогтох

Хэлц үг

  • ураг болох — худ ураг болох

    Манай хоёр хүүхэд гэрлэж, чи бид хоёр одоо ураг боллоо гэсэн үг.

  • ураг холбох — гэр бүл болох

    Энэ хоёроо ураг холбож айл гэр болговол болохгүй гэх газаргүй мэт (Ч.Лодойдамба, Тунгалаг тамир).

  • Ах дүү атаатай

  • Ураг атаагүй

  • Өөхтэй тарган биш боловч явдалтай л бол уналга

  • Ураг төрөл биш боловч итгэлтэй л бол нөхөр

  • Төрөл атаатай

  • Улсын цаазад

  • Ураг үгүй

  • Ураг байвал сүрэгт

  • Уруул байвал ухаанд

  • Ураг доройтвол саднаа түшдэг

  • Тураг доройтвол уулаа түшдэг

  • Ураг садны хол нь сайн

  • Ус аргалын ойр нь сайн

  • Уг сайт хүнтэй

  • Ураг болоход урамтай

  • Онги сайт сүхтэй

  • Түлээ цавчихад урамтай

  • Ураг төрлийн хол нь дээр

  • Уул усны ойр нь дээр

  • Ураг урагтаа хүнд

  • Ургаа мод газартаа хүнд

  • Ураг худын хол нь дээр

  • Ус цайны ойр нь дээр

  • Ах дүүгийн хол нь дээр

  • Аргал усны ойр нь дээр

  • Ураг хүн өргөн ядах

  • Ах дүү даран ядах

  • Ус түлш ойр сайн

  • Ураг төрөл хол сайн

  • Ус хүчтэй

  • Ургамал чулуу хөдөлгөх

  • Ураг хүчтэй

  • Элэг зүрх хөдөлгөх

  • Үүд манах хүүтэй

  • Ураг тэлэх хүүхэнтэй

  • Үүд өрх сахих хүүтэй

  • Ураг төрөл тэлэх хүүхэнтэй

  • Хөдлөх бүхэн олдоно

  • … болон өөр 7

Зүйр цэцэн үг

  • Ураг садны хол нь сайн

  • Ус аргалын ойр нь сайн

  • Ураг доройтвол саднаа түшдэг

  • Тураг доройтвол уулаа түшдэг

Хоршоо үг

  • ураг садан — а.цусан төрлийн холбоо бүхий хамаатан хүмүүс; б.худ ургийн холбоо

  • ураг төрөл — мах цусны холбоотой төрөл садан хүмүүс

  • ураг угсаа — төрөл садан, нэг угийн хүмүүс

  • ураг удам — хүн амьтны уг угсаа

  • ураг тариг — ураг төрөл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.