Үндсэн хэсэг рүү шилжих

халдах

үйл үгнэр үг/xaɮˈtax/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠠᠯᠳᠠᠬᠤ

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Юманд наалдах
  2. 2.
    Ойртон очих, дэргэд нь очих, тулж очих
  3. 3.
    Халдварлах, халдварлан өвдөх
  4. 4.
    Ял хэрэгт холбогдон орох
  5. 5.
    Хэрэг явдал дамжин нөлөөлөх
  6. 6.
    Түрэмгийлэх, хүчлэх, түрэх, эзэрхэх
IIүйл үг
  1. 1.
    Хал үзүүлэх.

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгto near; to infect; to encroach, infringe; to coerce, to dominate

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)халдах
Одоо ирээдүй цаг (-на)халдана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)халдлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)халдав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)халджээ
Үйлдсэн нэр (-сан)халдсан
Хэвшсэн нэр (-даг)халддаг
Холбох нөхцөл (-ж)халдаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)халдаад
Болзох нөхцөл (-вал)халдвал
Хүсэх (-маар)халдмаар
Захирах (-аарай)халдаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)халдахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • тос халдах — тос нэвчих

  • халдаж чадахгүй — ойртож чадахгүй

  • хүнд халдах — а.хүнд ойртож очих; б.хүн рүү дайрах

  • яр халдах — яр халдварлах

  • өвчин халдах — өвчин халдварлах

  • эргүү халдах — эргүү өвчин халдварлах

  • хэрэг халдах — хэрэгт холбогдох

  • муу нь халдах — муу зан ааш, зуршил нь нөлөөлөх

  • халдан өнгөлзөх — түрэмгийлэн эзэрхийлэхийг хүсэх

  • халдан довтлох — зүй бусаар хүч түрэн хил хязгаар, эрх чөлөөнд нь халдах

  • халдан түрэмгийлэх — халдан довтлох

  • хилд халдах — хил рүү довтлох

  • улсад халдах — улс руу довтлох, түрэмгийлэх

  • аминд халдах — аминд хүрэх

  • биед халдах — биед хүрэх, биед хүч хэрэглэх

Хэлц үг

  • мундар нь халдах — шившгээ хутгах

  • Алах өвчин аалиар орох

  • Халдах өвчин хамраар орох

  • Хайрлах цагт санах

  • Халдах цагт хатуужих

  • Хайрлах цагт тасралгүй

  • Халдах цагт гуталгүй

  • Халдах барсын өмнөөс

  • Хадрах дайсны өөдөөс

Зүйр цэцэн үг

  • Халдвал хар халзандаа

Хоршоо үг

  • өдөх халдах — бусдыг элдэвлэн оролдох

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.