Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

ханцуй

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠠᠨᠴᠤᠢ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Гадуур, дотуур хувцасны мөрөөс бугуй хүртэлх хэсэг
IIнэр үг
  1. 1.
    ханцуй өөш (загас барьдаг нэгэн зүйл тор).

Англи утга

  • нэр үгsleeve, arm

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнханцуй
Харьяалахын тийнханцуйн
Заахын тийнханцуйг
Өгөх орших тийнханцуйд
Гарахын тийнханцуйгаас
Үйлдэхийн тийнханцуйгаар
Хамтрахын тийнханцуйтай
Чиглэхийн тийнханцуй руу
Олон тооханцуйнууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • ханцуй залгах — хувцас оёх үед их биед ханцуйг нь залгаж оёх

  • ханцуй дугтуйлах — а.хоёр гараа зөрүүлж ханцуйдаа шургуулах; б.шилж. ажил хийхгүй зүгээр суух

  • ханцуй сажлах — гар хаялах

  • ханцуй сугалдаргалах — дээлийн өрөөсөн ханцуйнаас гараа сугалж гаргах

  • ханцуй шамлах — а.ханцуйгаа дотогш эргүүлэх; б.шилж. ямар нэгэн үйлд шамдан орох; в.шилж. ихэд уурлан зодохыг завдалхийлэх

  • ханцуйн эрүү — авгай дээлийн ханцуйд өөр өнгийн бөсөөр хийсэн чимэг

  • ханцуйн бугуйвч — авгай дээлийн ханцуйн үзүүрт залгасан хэсэг

  • ханцуйгаараа жийрэглэх — ханцуйгаараа жийрэг хийх

Хэлц үг

  • ханцуй дотроо залбирах — сэтгэл дотроо ихэд хүсэмжлэн наминчлах

  • ханцуй дээрээ шээлгэх үртэй — төрүүлсэн үр хүүхэдтэй, хожим асарч сувилах хүнтэй

  • ханцуйндаа инээх — сэм тавлах, шоолох

  • ханцуйндаа хутгаа нуух — далд санаа

  • ханцуй дугтуйлах — ажил хийхгүй зүгээр суух

    Ханцуй дугтуйлан хов жив хөөцөлдөх нь эмэгтэй хүний гэм биш зан юм уу даа.

  • ханцуй шамлах — ямар нэгэн үйлд шамдан орох

    Тэсвэрлэж болохоор юман дээр өрсөн дуугарахын оронд өөрийгөө шинжихийг урьдал болгодог нэг зан багаас олж авснаа энэ газар гаргаж эрдэмд шамдан суралцахаар ханцуй шамлан оржээ (Л.Түдэв, Алтан гадас чигийг заана).

    “Миний охин даарсан уу? Явж наад хувцсаа соль” гээд ханцуй шамлан Халиунтай хамт хоол хийлцэж эхлэхэд, Маргад ширээн дээр байсан хайрцагтай тамхинаас сэмээрхэн сугалан авахыг Халиун санамсаргүй харчихав (Э.Үржинханд, Хөдөөний охин).

  • ↑ зүрх нь ханцуй дотроо, зүүд нь хэлэн дээрээ

  • Гар томтны төө их

  • Ханцуй томтны нударга их

  • Хамар ихтийн нус их

  • Ханцуй ихтийн нударга их

  • Ханцуй дагаж нударга

  • Хал дагаж хүн

  • Ханцуй дотроо залбирч

  • Ганц биендээ бодох

  • Ханцуй дээр шээх хүүхэдгүй бол

  • Хүүр дээр шороо нэмэх хүнгүй

  • Ханцуй цуурхай дээлтэй байж

  • Хар тогооны цай голох

  • Харанхуйд эсгэсэн ч хазгай үгүй

  • Ханцуй дотроо оёсон ч гэмтээдэггүй

Зүйр цэцэн үг

  • Ханцуй ихтийн нударга их

  • Хамар томтын нус их

  • Зүрх нь ханцуй дотроо

  • Зүүд нь хэлэн дээрээ

  • Толгой хэмхрэвч малгай дотроо

  • Тохой хэмхрэвч ханцуй дотроо

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.