Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

хараал

нэр үгүйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Хүн, амьтныг доромжлон дайрах муу үг
  2. 2.
    Зүхэл
  3. 3.
    тамд үүрд мөнх шийтгэл хүлээлгэсэн гэх байдал

Ойролцоо үг

мөнхийн ялхандуулчиглүүлтавьшагайбилэнхараалын үгонилхараал хийхзүхэл

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхараал
Харьяалахын тийнхараалын
Заахын тийнхараалыг
Өгөх орших тийнхараалд
Гарахын тийнхараалаас
Үйлдэхийн тийнхараалаар
Хамтрахын тийнхараалтай
Чиглэхийн тийнхараал луу
Олон тоохараалууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хараал тавих — элдэв муу үг олныг хэлэх

  • хараал идэх — бусдад хараалгах, зүхүүлэх

  • ха-раал хийх — хүнийг хорлох, хохироох зүйл хийх

  • хараал хүрэх — бусдын хараасны адил муу юм тохиолдох

Хэлц үг

  • Хар хортой барилдаанд хөл алдвал гавьяагүй

  • Хараал заналтай тэмцээнд амь алдвал гавьяагүй

  • Хараал идэж

  • Хамниганаар хатирах

  • Хараал ихэдвэл хэрүүл

  • Халгай ихэдвэл заваан

  • Хараал нь ерөөл бол

  • Хавирга нь тээг бол

  • Хараал нь хазаартай

  • Хөдлөл нь хориотой

  • Хараал нь хар толгойдоо

  • Хадаг нь бурхандаа

  • Хараал нь цараатай

  • Хөдлөл нь хойрготой

  • Хараал хар толгойд

  • Хадаг самбай бурханд

  • Хараал хариутай

  • Ерөөл үртэй

  • Хараал чинь ерөөл бол

  • Хамар чинь дэгээ бол

  • Хар илжиг унаж

  • Хар хошуунд золиул

Зүйр цэцэн үг

  • Хараалын үзүүрт цус

  • Ерөөлийн үзүүрт тос

  • Хараал элээнд зохихгүй

  • Элээний шүүрэл тахианд таарахгүй

Хоршоо үг

  • хараал зүхэл — а.бусдыг муу болог хэмээн зандрах үг; б.харааж зүхэх зан үйл

  • жатга/жатга хараал — бусдад гай дуудсан уншлага, домын зан үйл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.