Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

хиймэл

тэмдэг нэрнэр үг/xiːməɮ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠢᠮᠡᠯ

Тайлбар

тэмдэг нэр
  1. 1.
    Хийсэн юм, байгалийн бус дуурайлган хүний гараар хийсэн юм

Ойролцоо үг

бодит бусдуураймалзохиомолнийлэгжүжиглэсэн

Англи утга

  • тэмдэг нэрartificial

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхиймэл
Харьяалахын тийнхиймлийн
Заахын тийнхиймлийг
Өгөх орших тийнхиймэлд
Гарахын тийнхиймлээс
Үйлдэхийн тийнхиймлээр
Хамтрахын тийнхиймэлтэй
Чиглэхийн тийнхиймэл лүү
Олон тоохиймлүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хиймэл дагуул — дэлхийг тойрон эргэгч сансрын хөлөг

  • хиймэл мөс — байгалийн бус хийсэн мөс

  • хиймэл нуур — улс ардын аж ахуйд усны хэрэгцээг бүрэн хангахын тулд урсац тохируулах, үерийг усыг хуримтлуулж ус багатай үед ашиглах, цахилгаан эрчим хүч гаргах зорилгоор ус хаах барилгын тусламжтайгаар голын усыг боож байгуулсан нуур

  • хиймэл үс — өөрийн бус хүний гараар хийсэн үс

  • хиймэл хадан хана — уулчид болон уулын спорт сонирхогчид дасгал сургууль хийхэд зориулсан зүйл

  • хиймэл цэцэг — жинхэнэ бус, байгалийн цэцгийг дууриалган хийсэн цэцэг

  • хиймэл шүд — өөрийн бус, хүний гараар хийсэн шүд

  • хиймэл эрхтэн — хүний шүд, гар, хөл зэрэг эрхтнийг орлуулж хийсэн зүйл

Товчилсон үг

  • ДХД — Дэлхийн Хиймэл Дагуул

  • ХШҮ — Хиймэл Ширний Үйлдвэр

Үгийн гарал

хийх (xiix, “to do”) + -мал (-mal)

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.