Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хойно

дайвар үгдагавар үг/xɔin/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠣᠶᠢᠨ᠎ᠠ

Тайлбар

дайвар үг
  1. 1.
    Умар тал; урд, өмнө гэдгийн эсрэг утгатай үг
  2. 2.
    Ар этгээд
  3. 3.
    Хожим, дараа, сүүлд
  4. 4.
    Учир, тул гэх зэрэгтэй адил утга илтгэнэ.

Эсрэг үг

Англи утга

  • дайвар үгbehind; north; afterwards
  • дагавар үгbehind; north of; after

Нийлмэл үг

  • зүүн хойно — зүүн, хойд зүгийн завсар чиг

  • хойноос нь дагах — араас нь дагах

  • хойноо хаях — а.ар талдаа чулуудах; б.ардаа хол орхин явах

  • хойноос нь явах — араас нь явах

  • би ахыг явсан хойно ирье — би ахыг явсны дараа ирье

  • хойно юу болохыг бүү мэд — хожим юу болохыг бүү мэд

  • хойно хавсаргасан хүснэгт — ном, бүтээлд дагалдуулан хавсаргасан хүснэгт

  • өнгөрсөн хойно үглэх — үйл явдал болж өнгөрсний эцэст янших

  • өмнө хойно нь явах — а.тус дэмжлэг үзүүлэх; б.бялдуучлан зулгуйдаж явах

Хэлц үг

  • хүний хойно орох — а.залхуурах, хойргоших; б.ажил явдлаас үлдэх, хоцрох

  • өмнө хойно нь явах — а.тус дэмжлэг үзүүлэх; б.шилж. хүнд бялдуучлан зусардах

  • өмнө хойно нь гүйх — бялдуучлах, зусардан долигонох

  • өнгөрсөн хойно өндөр хар мануухай — үйл явдлыг болж дууссаны дараа санах, сэдэх

  • ниргэсэн хойно хашгирах — үйл явдал болж өнгөрсний эцэст санах, сэтгэх

  • ↑ниргэсэн хойно хашхирах

  • ↑ өмнө хойно нь гүйх/явах

  • ↑ өнгөрсөн хойно өндөр хар мануухай

  • ↑ хүний хойно орох

  • Зөрүү баривал хомнох нь нэг

  • Зүтгэж ирвэл татах нь нэг

  • Хомноо хийвэл тонгорох нь нэг

  • Хойно нь суувал хусах нь нэг

  • Өмнө гарсан чихнээс

  • Хойно ургасан эвэр урт

  • Өмнө ургасан хөмсөгнөөс

  • Хойно ургасан сахал урт

  • Өмнө ургасан чихнээс

  • Хойно ургасан эвэр

  • Урьд суусан хүний шүд хурц

  • Хойно суусан хүний нүд хурц

  • Урьд ургасан чихнээс

  • Урьтаж гарсан чихнээс

  • Хойно гарсан эвэр хатуу

  • Хойно ирсэн нь хойморт

  • Урд ирсэн нь үүдэнд

  • Хойно өмнийн зүг ч мэдэхгүй

  • Хоёр гурвын тоог ч мэдэхгүй

  • Урьд гарсан чихнээс хатуу

Зүйр цэцэн үг

  • Хойнохоо бодвол мэргэн нь тэр

  • Хойшоо харвал чиг нь тэр

  • Урд гарсан чихнээс хойно ургасан эвэр

  • Хойноос ирээд хот манайх

  • Хотонд ороод хонь манайх гэх

  • Хойноос ирээд хоймор эзэлнэ

Хоршоо үг

  • хойно урд — ар өвөр, өмнө ард тал

  • өмнө хойно — юмны урд болон ард

  • хожим хойно — сүүлд, дараа

Үгийн гарал

From the spatial root хой (xoj) + -на (-na).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.