хоншоор

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Амьтны хамрын шонтгор үзүүр
2.
Гутлын урд талын үзүүр орчин, гутлын хамар, гутлын хошуу
3.
шилжсэн утгаЧадал, зориг, зүрх, аз хийморь
4.
хөлийн хурууг бүрхсэн гутлын урд талын үзүүр хэсэг

Ойролцоо үг

гутлын хоншоор залгаас хамар хошуу

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хоншоор
Харьяалахын тийн	хоншоорын
Заахын тийн	хоншоорыг
Өгөх орших тийн	хоншоорд
Гарахын тийн	хоншоороос
Үйлдэхийн тийн	хоншоороор
Хамтрахын тийн	хоншоортой
Чиглэхийн тийн	хоншоор луу
Олон тоо	хоншоорууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

гахайн хоншоор — гахайн хамрын үзүүр
нохойн хоншоор — нохойн хамрын үзүүр
гутлын хоншоор — гутлын үзүүр хэсэг
хоншоор татах — гуталд давхац хоншоор хийх

Хэлц үг

хоншоор амаа билүүдэх — хов жив ярих, хүн муулах
хоншоор муутай — а.ховлох, муу үгээр хатгах зантай; б.аз муутай
хоншоороо хонжих — үгээр мохоох, гартаах
хоншоорыг нь тас цохих — үйл хөдлөлийг нь таслан зогсоох, үг яриаг нь хэлэх үггүй болтол няцаах
хоншоор дутах — а.зүрх зориг, чадал дутах; б.аз дутах, хувь дутах
хоншоор ам тэгнэх — үг зугаа нийлэх, хэл ам тэнцэх зэргийн
Энэ хоёр л хоншоор ам тэгнэх байжээ гэж өвгөн дотроо эгдүүцэж сууна (Өдөнсамбуу, Хаврын халиа).
хоншоороор маань тоолж, хуруугаараа хорхой няцлах — сайныг үглэж, мууг үйлдэх зэргийн
Хан! Хоншоороор маань тоолон, хуруугаараа хорхой няцалдаг санваартны шавь нар шиг удамтын улаан зулзага, дундадын үндэстнийг доройтуулсан мэргэсийн жанчитанг мануус шиг эгэл жирийн ажилчин бодвол цөс босож, хэлбэл хэл гашуу оргидог (Т.Өргөн, Аль үрийг нь цацах вэ).
хоншоороороо хожих — үгээр мохоох
Баарины жинчи сияаны захирагч ард олныг албадан их хэрэм бариулж байсанд хэлээрээ хэлж, хоншоороороо хожиж тэмцэж байсан Шагдар тэнд хүрсэнд... (Т.Өргөн, Шагдар солиот).
Хоншоор нь хар
Хоёр хөл саваа
Хоол нь ход ход
Хоншоор нь гуд гуд
Хормой урт бол хөл орооно
Хоншоор урт бол хүзүү (бие) орооно

Хоршоо үг

хамар хоншоор — хүн, амьтны үнэрлэх, агаар сорон уушгинд оруулах эрхтэн болон түүний үзүүр хэсэг

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.