Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

хошуу

нэр үгтэмдэг нэр[χɔ̙.ʃo̙ː]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Хүн амьтны ам хамрын үзүүрийн тус газар
IIнэр үг
  1. 1.
    хуучирсанАймгуудын удирдлагад захирагдаж байсан орон нутгийн засаг захиргааны хуваарь
IIIнэр үг
  1. 1.
    Юмны шувтарч дуусах үзүүр хэсэг
IVтэмдэг нэр
  1. 1.
    Гурвалжин шовх хэлбэртэй юм
нэр үг
  1. 1.
    үзэгний бичдэг үзүүр хэсэг
  2. 2.
    гол эсвэл далайн эргийн дагуу живж орсон (эсвэл хэсэгчлэн живсэн) нуруу
    • завьтай хүмүүс голын энэ хошууг тойроод явсан
  3. 3.
    байгалийн өндөрлөг газар (далайруу түрж орсон хад)

Ойролцоо үг

үзэгний хошуузэвүзүүрхоншоор

Англи утга

  • нэр үгbeak; snout; triangle; banner (flag); banner (military and administration division)

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхошуу
Харьяалахын тийнхошууныW
Заахын тийнхошуугW
Өгөх орших тийнхошуундW
Гарахын тийнхошуунаасW
Үйлдэхийн тийнхошуугаарW
Хамтрахын тийнхошуутайW
Чиглэхийн тийнхошуу руу
Олон тоохошуунуудW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хошуу хүргэх — а.үнсэж таалах; б.шилж. хов хэлэх

  • шувууны хошуу — шувууны амны дээд доод шовх хос эвэрлэгээс бүтэх хавчих тонших үзүүр

  • таван хошуу мал — хонь, ямаа, үхэр, адуу, тэмээ

  • нохойн хошуу — урга. - иш мөчирт сондуу бүхий бутанд ургадаг жимс, өнгө улаан, амт хүчтэй, эмнэлэгт хэрэглэнэ

  • Хааны хошуу — хааны албат ардыг баримтлан захирч, хэрэг зүйлийг эрхлэн гүйцэтгэх аймгийн дор захирагдах хуваарь

  • вангийн хошуу — вангийн албат ардыг баримтлан захирч, хэрэг зүйлийг эрхлэн гүйцэтгэх аймгийн дор захирагдах хуваарь

  • засгийн хошуу — засаг ноёны албат ардыг баримтлан захирч, хэрэг зүйлийг эрхлэн гүйцэтгэх аймгийн дор захирагдах хуваарь

  • хошуу дарга — хошууны дарга

  • хошуу захирагч — хошууны албан хэргийг хамааран захирах хүн

  • хошуу ноён — хошуу нутгийн хүн ардыг захирагч

  • хошуу тамга — хошууны захиргаа

  • хошуу хийд — хошуунд харъяалагдах хийд

  • хошуу хүрээ — хошуунд харъяалагдах хүрээ

  • хошууны бээс — хуучир. - урьдын цагт угсааны дөрвөн зэрэг хэргэмийн дөрөвдүгээр зэрэг

  • хошууны хатан — хуучир. - хошууны бээсийн хатан

  • хошууны авхай — хуучир. - хошууны бээсийн охин

  • хошууны тавнан — хуучир. - хошууны авхайн эр

  • анжисны хошуу — анжисны газар хагалах үзүүр хэсэг

  • бийрийн хошуу — а.бийрийн зурах үзүүр; б.бийрийн үсийг хамгаалах дугтуй

  • гутлын хошуу — гутлын хоншоор

  • онгоцны хошуу — онгоцны ус зүсэх өмнө үзүүр тал

  • уулын хошуу — уулын шувтан үзүүр

  • үзэгний хошуу — үзэгний бичих үзүүр

  • хадан хошуу — гол буюу жалга руу шааж орсон уулын хамрын шувтарга хадан үзүүр

  • хошуу туугдас — гол горхины урсгалаар туугдаж уулын бэл, ам хөндийн адагт хуримтлагдаж тогтсон сэвсгэр хурдас чулуулаг

  • хошуу арал — голын хөндийн налуу болон дэнжийн хэсэг тасран салснаас үүссэн, шар усны үерт автдаггүй бэсрэг арал

  • хошуу бин — гурвалжин бин

Хэлц үг

  • хошуу билүүдэх — хэрэлдэхээр зэхэх

  • хошуу дүрэх — өөрт хэрэггүй, хамаагүй зүйлд хөндлөнгөөс оролцох, илүү үг хэлэх

  • хошуу дэвсэх — тал засан аргадах

  • хошуу нэмэх/хошуу нэмэрлэх — а.ажил хийхийн оронд дэмий хоосон үг ярих; б.үг нэмэрлэх, зөвлөгөө өгөх

  • хошуу өргөх — хов зөөх

  • хошуу тосдох — а.юм идэх; б.идэх хоолтой явах

  • хошуу хавчуулах — а.хов жив зөөх; б.бусдын ярианы дундуур хөндлөнгөөс орж ярих

  • хошуу холбох — а.их л дотно байдалтай тэрүүхэндээ юм ярих; б.зэрэгцэн явах

  • хошуу хүргэх — хов зөөх

  • хошуу худалдах — хов зөөж, хов мэдүүлж шан авах

  • хошуу цорвойх — хошуу дэвсэх, бусдыг гуйж царайчлах

  • зэс хошуу — алтан хошуу

  • алтан хошуу — бусдыг сэмээр ховлон, хов зөөдөг хүн, ховч

  • алтан хошуу өргөх — хов зөөх

  • хошуу амаа билүүдэх — хэрэлдэхээр зэхэх

    Түүний гаргасан амжилтыг нь үзвэл гавьяат өгчихөд буруудахгүй хэмээн учир мэдэх хүмүүс хошуу амаа билүүдэж суугаа гэсэн.

  • хошуу нэмэх/нэмэрлэх — үг нэмэрлэх, зөвлөгөө өгөх

    Сэтгэлд нь нийцэхгүй болохоор тэсэж үл чадан “ингэ тэг” хэмээн хошуу нэмэрлэдэг заншлаараа энэ өдөр мөн л хошуу нэмэрлэв (Д.Батбаяр, Цахилж яваа гөрөөс).

  • хошуугаа билүүдэх — хэрэлдэхээр зэхэх:

  • ~ Хулд муу шувуу

  • Хулгана оготно идэх заяатай байтал

  • Хун галууг идье гэж

  • Хошуугаа билүүдэх мэт

  • Хувхай муу Чилэгэр...(МНТ)

  • ↑ алтан хошуу

  • ↑ алтан хошуу өргөх

  • ↑ батганы хошуу багтахгүй

  • ↑ гуулин хошуу

  • ↑ тосон хошуутай

  • ↑ урт хошуутай

  • ↑ эвэр хошуутай

  • Хормой урт бол хөл орооно

  • Хошуу урт бол толгой орооно

  • Хошуу нэмэхэд амар

  • Хуруу нэмэхэд хэцүү

  • Хошуу нэмэхээр

  • Хуруу нэм

  • Хошуу харсан ноён хэцүү

  • Хот эргэсэн чоно хэцүү

  • Хуруу багтвал бууна

  • Хошуу багтвал ууна

  • Хуруу нэмдэг нь ганц

  • … болон өөр 5

Зүйр цэцэн үг

  • Хошуу нэмэхэд амар

  • Хуруу нэмэхэд хэцүү

  • Хошуу нэмэхээр хуруу нэм

  • Хошуундаа цуутай

  • Хотолдоо ээлтэй

Хоршоо үг

  • нутаг хошуу — тухайн хүний төрж өссөн буюу харъяалалтай газар

Үгийн гарал

Compare Buryat хушуун (xušuun), хошуун (xošuun); Tuvan кожуун (kojuun).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.