Үндсэн хэсэг рүү шилжих

худалдах

үйл үг/xʊtəɮtəx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠤᠳᠠᠯᠳᠤᠬᠤ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Эд барааг үнэ авч арилжин өгөх
  2. 2.
    шилжсэн утгаХувийн ашиг тусын төлөө эсрэг талд хүчин зүтгэж улс орон, хань нөхрөө хорлох

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto trade; to sell; to betray, to sell out

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)худалдах
Одоо ирээдүй цаг (-на)худалдана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)худалдлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)худалдав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)худалджээ
Үйлдсэн нэр (-сан)худалдсан
Хэвшсэн нэр (-даг)худалддаг
Холбох нөхцөл (-ж)худалдаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)худалдаад
Болзох нөхцөл (-вал)худалдвал
Хүсэх (-маар)худалдмаар
Захирах (-аарай)худалдаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)худалдахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • худалдан авагч — эд барааг үнэ өгч худалдан авах хүн

  • худалдан авах — а.үнэ өгч арилжин авах; б.шилж. бусдад эд ашиг, мөнгө өгч ажил хэрэгт ашиглах

  • худалдан авах чадвар — аливаа юмыг худалдан авах боломж бололцоо

  • бараа худалдах — эд юм зарах

  • дамлан худалдах — өндөр үнээр зарж борлуулах

  • ном худалдах — ном зарах

  • биеэ худалдах — а.янхан болох; б.ашиг хичээн бусдад урвах

Хэлц үг

  • хошуу худалдах — хов зөөж, шан авах

  • Худалдах хүн дээр дуугардаг

  • Авах хүн доор дуугардаг

Хоршоо үг

  • зарах худалдах — ямар нэг зүйлийг бусдад худалдан борлуулах

Товчилсон үг

  • ЖХҮ — Жижиглэн Худалдах Үнэ

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *kudaldu-, possibly somehow related through borrowing of inheritance with Proto-Tungusic *xuda- and Proto-Turkic *ȫte- (“to pay”). Compare Dongxiang ghudandu, Manchu ᡠᡩᠠᠮᠪᡳ (udambi, “to buy”), Manchu ᡥᡡᡩ᠋ᠠ (hūda, “business”), Nanai хода (hoda, “price”) Turkish ödemek (“to pay”). The element *-ldu-, is the ancestor of the cooperative in -лдах (-ldax).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.