Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

хурд

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Алив үйл хөдөлгөөний түргэний хэм
  2. 2.
    Юмны явж өнгөрсөн замыг цагийн нэгжтэй харьцуулсан харьцаа

Ойролцоо үг

хурдасгагчхурд нэмэгчхурдасгалхурдатгалшалмаг байдалсэргэлэн байдалцовоо байдал

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхурд
Харьяалахын тийнхурдны
Заахын тийнхурдыг
Өгөх орших тийнхурдад
Гарахын тийнхурднаас
Үйлдэхийн тийнхурдаар
Хамтрахын тийнхурдтай
Чиглэхийн тийнхурд руу
Олон тоохурднууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хурд сайтай — хурд ихтэй, маш хурдан

  • хурдтай айл — уралдааны хурдан морьтой айл

  • хурдны морь — хурдан морь, уралддаг морь

  • хар хурдаараа — байдаг чадлаараа гүйх

  • хурд заагуур — тээврийн машины хөдөлгөөний хурдыг заадаг багаж

  • хурд хэмжүүр — хурд хэмжих багаж

  • хурд үүсгүүр — машин механизмын голны эргэлтийн давтамж, хурдатгал хэмжихэд хэрэглэдэг цахилгаан үүсгүүр

  • хурд авах — хурдтай болох, хурдаа нэмэх

  • хурд нэмэх — хурдны хэмжээг нь ихэсгэх

  • хурд хасах — хурдны хэмжээг нь багасгах

  • хурдаа саах — хурдаа хасах, багасгах

  • дууны хурд — физик. - хатуу бие, шингэн, хийн зүйлд дууны долгионы тархах хурд

  • гэрлийн хурд — физик. - янз бүрийн орчинд цахилгаан соронзон долгионы тархах хурд

Хэлц үг

  • Хурд дээр нь тат

  • Хурц дээр нь нийл

  • Хурд хэн ч нордог

  • Хуримд хэн ч очдог

Зүйр цэцэн үг

  • Хурд дээр нь тат

  • Хурц дээр нь нийл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.