хэмжээ
Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй
Тайлбар
- 1.Юмны урт богино, өргөн нарийн, өндөр нам, хүнд хөнгөн, их бага зэргийн хэм
- 2.Аливаа хэмжүүр;
- 3.Засах залруулах арга
- 4.шилжсэн утгаДаяар, нийтээр
- 5.шилжсэн утгаХэр, чинээ
Ойролцоо үг
Англи утга
- нэр үгmeasure; rate; norm
Тийн ялгал
| Нэрлэхийн тийн | хэмжээ |
|---|---|
| Харьяалахын тийн | хэмжээний |
| Заахын тийн | хэмжээг |
| Өгөх орших тийн | хэмжээд |
| Гарахын тийн | хэмжээнээс |
| Үйлдэхийн тийн | хэмжээгээр |
| Хамтрахын тийн | хэмжээтэй |
| Чиглэхийн тийн | хэмжээ рүү |
| Олон тоо | хэмжээнүүд |
Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.
Нийлмэл үг
хэмжээ авах — юмны урт богино, хүнд хөнгөнийг зориулалтын багажаар хэмжиж тогтоох
хэмжээ өгөх — хэрэглэх зүйлийнхээ хэмжээг хэлж өгөх
хэмжээ тавих — юмыг хэмжиж тусгайлан тэмдэг тавих
хэмжээ тогтоох — хэмжээ хугацаатай болгох
хэмжээ хязгааргүй — маш их, хэмжихэд бэрхтэй
дээд хэмжээ — дээд хэмжүүр
ялын дээд хэмжээ авах — ялын хамгийн дээд заалтаар шийтгэл оноох
насны хэмжээ болох — а.насны туйлд хүрэх; б.нас эцэслэх
хэмжээ дамжаагүй — а.хэмжээ хязгааргүй, яаж ч хэмжихийн аргагүй; б.жишсэн хэмжээнээс хол хэтэрсэн
хэмжээ үзүүлэх — а.хэмжээ өгөх; б.ёс дэг сахиулах
аймгийн хэмжээгээр — аймаг нийтээр
улсын хэмжээгээр — улс даяар
боловсролын хэмжээгээр — сургууль төгссөн байдлаар нь
мэдлэгийн хэмжээгээр — мэдлэгийн хэр чинээгээр нь, сурсан мэдсэн зүйлийн хэр чинээгээр
чадлын хэмжээгээр — чадал чинээгээр
Хэлц үг
Хашлагаа сэтэлсэн үерийн ус буцалтгүй
Хэмжээ нь тулсан үйлийн үр эхлэлтгүй
Хэмжээ тохой мэдэхгүй
Хэргийн учир ялгахгүй
Зүйр цэцэн үг
Хэмжээ тохой мэдэхгүй
Хэргийн учир ялгахгүй
Хоршоо үг
багцаа хэмжээ — баримжаа, тойм жишиг
хэмжээ дамжаа — хэр хэмжээ, багцаа баримжаа
норм хэмжээ — хуваарилан тогтоосон баримжаа тоо
тоо хэмжээ — а.юмны олон цөөний баримжаа дүн; б.юманд тоогоор тогтоосон дүн
хэмжээ хязгаар — а.юмны барагцаалсан хэмжээ; б.юмны туйлын хэмжээ
хэр хэмжээ — чадал чинээ
дүрэм хэмжээ — тогтсон ёс жаяг
хэм хэмжээ — а.аливаа зүйлийн их багын хэр хэмжээ; б.тогтоосон норм, дэг ёс
арга хэмжээ — а.ямар нэгэн зүйлийг биелүүлэхийн тулд хийх үйл ажил; б.зэмлэл шийтгэл
Үгийн гарал
хэмжих (xemžix, “to measure”) + -ээ(н) (-ee(n)), compare Kalmyk кемҗән (kemjän), Buryat хэмжээ (xemžee).
Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.