хэнгэрэг

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
хөгжимДундаа хөндий, өргөн дүгрэг цагаригийн хоёр талыг арьсаар бүрж хийсэн, цохих, дэлдэх, дохио өгөх хөгжмийн зэмсэг, хэнгэргийн бариул (хэнгэргийн иш), хэнгэргийн бүрээс (а.хэнгэргийн цагиргийг бүрсэн арьс; б.хэнгэргийг дотор нь хийж хадгалах эсгий зэргээр хийсэн гэр), хэнгэргийн иш (барихад дөхмийг бодож хэнгэргэнд мод, төмөрлөг зэргээр хийсэн бариул), хэнгэрэг цохих (хэнгэргийг дэлдэн дуугаргах), дийлсэн хэнгэрэг дэлсэх (дийлсэндээ бахархах), цан хэнгэрэг/хэнгэрэг цан хорш. (цохих, дэлдэх хөгжмийн зэмсгийн ерөнхий нэр), *хагархай хэнгэрэг шиг (ам задгай, дэмий яримтгай), хагархай хэнгэрэг цуурхай цан шиг зүйр
2.
хөгжимбиезүй.Дунд чих, сонсголын хоёрыг тусгаарласан 0.1 мм нимгэн хальс

IIнэр үг

1.
ургамалТольт өвсний өөр нэр.

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хэнгэрэг
Харьяалахын тийн	хэнгэргийн
Заахын тийн	хэнгэргийг
Өгөх орших тийн	хэнгэрэгд
Гарахын тийн	хэнгэргээс
Үйлдэхийн тийн	хэнгэргээр
Хамтрахын тийн	хэнгэрэгтэй
Чиглэхийн тийн	хэнгэрэг рүү
Олон тоо	хэнгэргүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

хэнгэргэн хальс — дунд чихний нимгэн хальс
хэнгэргэн хөндий — дунд чих
чихний хэнгэрэг хагарам — хэтэрхий их чимээ шуугиан
хэнгэрэг од — зурхай. - дамнуур од

Хэлц үг

хагархай хэнгэрэг шиг — ам задгай, дэмий яримтгай
Хэнгэрэг болсон гэдэстэй
Хэрээ болсон толгойтой
Хэнгэрэг бүрэх арьстай
Хэнгэрэг дээр гарсан хулгана
Хөнгөн гишгэвч чимээ гардаг
Хэнгэрэг нь дуугарвал цан нь дуугарахгүй
Хоолойгоо шахвал төвөнх нь дуугарахгүй
Хэнгэрэг нь дуугарвал цан нь дуурахгүй
Хэдүүлээ нийлбэл аль нь ч дуугарахгүй
Хэнгэрэг хэдий дуутай боловч
Гөвшихгүй бол дуугарахгүй
Хүн хэдий мэргэн боловч
Хэлэхгүй бол мэдэхгүй
Хэрэг ирэхдээ
Хэнгэрэг цан цохихгүй
Хэрэг хийвэл их нь дээр
Хэнгэрэг бүрвэл дуутай нь дээр
Хэнгэрэг авбал том нь дээр
Хэрэг хийгээгүй бол
Хэнгэрэг дэлдэхгүй
Хэрэг явдал
Хэнгэрэг цантай ирэхгүй

Зүйр цэцэн үг

Хагархай хэнгэрэг цуурхай цан шиг
Хэнгэргийн дууг цохиж мэдэх
Хүний мэргэнийг шалгаж мэдэх
Хэргийн эзэн
Хэнгэргийн дохиур

Хоршоо үг

хэнгэрэг/хэнгэрэг цан — цохих, дэлдэх хөгжмийн зэмсгийн ерөнхий нэр

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.