Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хүй

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    биезүй. Хүн болон хөхтөн амьтны умай дахь ургийг харвистай холбосон судсархаг эрхтэн, хүйс
  2. 2.
    Хүн, амьтны хэвэл дэх огтлогдсон ором; хүйсний нүх;
IIнэр үг
  1. 1.
    Гол төлөв анхны хүй нэгдлийн байгууллын үед байсан хүмүүсийн нэгдлийн хэлбэр
IIIнэр үг
  1. 1.
    Хүн, амьтан зэргийн олноор цугларсан бөөгнөрсөн хэсэг бүлэг юм
  2. 2.
    Ургамлын нэг бут, үр үндэс
  3. 3.
    шилжсэн утгаГол төв, чухал газар
IVнэр үг
  1. 1.
    Зарим араатан, жигүүртний идшээ хадгалах уут.
нэр үг
  1. 1.
    амьтны эхээс төрөхдөө ихэстэй холбоотой гардаг судал хүй

Ойролцоо үг

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхүй
Харьяалахын тийнхүйн
Заахын тийнхүйг
Өгөх орших тийнхүйд
Гарахын тийнхүйгээс
Үйлдэхийн тийнхүйгээр
Хамтрахын тийнхүйтэй
Чиглэхийн тийнхүй рүү
Олон тоохүйнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хүй бүтэн — хүүхэд нь эндэлгүй төрсөн, эрүүл энх

  • хүй муутай — үр хүүхэд нь тогтохгүй, амархан энддэг

  • хүй огтлох — сая төрсөн хүүхдийн хүйг юмаар огтолж, эхийн хүйгээс салгах

  • хүй сайтай — үр хүүхэд нь эндээгүй, эсэн мэнд

  • хүй цөглөх — хүүхдийн хүйн уг унах

  • хүйн үжил — төрөх, төрсний дараах үед ариун цэврийн дэглэм алдагдсанаас нярай хүүхдийн хүйгээр халдвар орж, цусаар дамжин үүсдэг өвчин

  • хүй зузаан — а.ах дүү өнөр олуулаа; б.хүй бүтэн

  • хүй тасрах — төрлийн үе холбоо тасрах, үр үндэс нь тасрах

  • хүй татах — төрөл садандаа дотносон ойртох

  • хүй нэгдлийн байгуулал — түүх. - хүн төрөлхтний түүхэн дэх нийгэм-эдийн засгийн анхны байгуулал

  • хүй нэгдлийн нийгэм — түүх. - балар эртний олноороо хамтран амьдардаг байсан нийгэм

  • хүй ертөнц — хөгжлийнхөө явцад материйн олж авдаг тоологдомгүй олон хэлбэртэй, орон зай, цаг хугацааны хувьд хязгааргүй оршин буй бүх материаллаг ертөнц

  • хүй их — маш их

  • хүй их хөрөнгө — маш их хөрөнгө

  • хүй олон — үй олон

  • хүй хүй — цугларан хурсан бүлэг юм

  • хүй хүй салхилах — салхи үе үе бүрхийн салхилах

  • хүй хүйгээр — бөөн бөөнөөр, хэсэг хэсгээр

  • хүй хүйгээр дүйж худалдах — бөөн бөөнөөр дүйж худалдах

  • хүй хүйгээр хэсэг мод — бөөн бөөн хэсэг мод

  • хүй цагаан манан — бөөн цагаан манан

  • нэг хүй айл — нэг бөөн хэсэг айл

  • хүй хүйгээр ургах — ургамал мод бут бутаар ургах

  • зам харилцааны хүй газар — зам харилцааны гол, чухал газар

Хэлц үг

  • хүй нэгтэй — далд холбоотой, сүлбээтэй

  • хүй бөхтэй — үр хүүхэд нь өөд эрүүл

    Хадаа аваргын үр удам байна. Хүй бөхтэй нь дамжиггүй ээ.

  • Хөдлөх бүхэн олдоно

  • Хүй элгэн олдохгүй

  • Улс иргэн олдоно

  • Ураг элгэн олдохгүй

  • Хүй элгэн эвдрэлцвэл

  • Хөндлөнгийн хүний идэш болох

  • Хүй элэгнээсээ хагацвал

  • Хөндлөн хүний идэш болно

  • Хүсэлт бүхэн хялбар олдоно

  • Хүй төрөл үл олдоно

  • Аливаа бүхэн амар олдоно

  • Ах дүү үл олдоно

  • Хүүрээ булахгүй бол хөндүүлэхийн тэмдэг

  • Хүй элгэн эвлэхгүй бол хөсөр унахын тэмдэг

Зүйр цэцэн үг

  • Хүй элгэн эвдрэлцвэл

  • Хөндлөн хүний идэш болох

Хоршоо үг

  • гацаа хүй — бага шиг суурин газар

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.