хүйтэн

Эсрэг үг

• хүйтэн бүс — өмнөд, умард туйлын цагираг доторх газар

• хүйтэн бороо — тэгээс дотогш хэмд орох бороо

• хүйтэн буцах — дулаарах

• хүйтэн гагнах — халуунгүйгээр, механик даралт хүчинд түшиглэн гагнах арга

• хүйтэн мандал — агаар мандал, усан мандал, чулуун мандал гурвын, халуун хүйтний харилцан үйлчлэлийн хүрээнд багтах, дэлхийн тасалдалт бүс

• хүйтэн өдөр — жихүүн, жиндүү өдөр

• хүйтэн рашаан — хүйтэн устай рашаан

• хүйтэн салхи — дулааны хэм нь тухайн орны агаарын хэмээс доогуур байгаа салхи

• хүйтэн судлал — ш.у. - хүйтэн мандлыг судлах шинжлэх ухаан

• хүйтэн тэсвэрлэц — цаг хугацааны тодорхой давтамжтайгаар олон дахин хөлдөөж гэсгээхэд бат бэхээ алдахгүй байх чадвар

• хүйтэн ус — тэгээс дотогш хэмийн ус

• хүйтэн цанх — даарах буюу хоол зохиогүй үед амархан хөдөлдөг цанх өвчин

• хүйтэн цай — хөрсөн цай

• хүйтэн чулуулаг — эрдэс. - тэг хэмээс бага температуртай уулын чулуулаг

• хүйтэн шүүдэр — зурхай. - сарны зурхайн ёсны хорин дөрвөн улирлын нэг, чийг унах цаг

• хүйтний туйл — дэлхийн бөмбөрцгийн гадарга дээрх агаарын температур хамгийн бага байх газар нутаг

• хүйтний эрч — хүйтний хэр хэмжээ

• хүйтнийг бууруулах — а.хүйтний хэмжээг багасгах; б.цаг улирал дулаарахыг хүлээзнэх

• бага хүйтэн — зурхай. - сарны зурхайн ёсны жилийн хорин дөрвөн улирлын нэг, өвлийн туйл, ес эхлэхийн өмнөхөн үе

• их хүйтэн — зурхай. - сарны зурхайн ёсны хорин дөрвөн улирлын нэг, өвлийн туйл, идэр гурван ес

• хүйтэн цуст амьтан — биеийн халуун нь тогтмол биш, орчин тойрноос шалтгаалан өөрчлөгдөж байдаг загас, мөлхөгч болон хоёр нутагтан амьтан

• хүйтэн инээд — үл тоосон буюу басамжилсан инээд

• хүйтнээр өчих — найрсаг бус хэлэх

• хүйтэн мөртэй — хэрэг явдал хийж бүтээхдээ урагшгүй, бүтэмжгүй

• хүйтэн санаа — хүнлэг бус муухай бодол

• хүйтэн сэтгэл — өр өвдөх, хайрлахыг мэдэхгүй хатуу сэтгэл

• хүйтнээр уулзах — тааламжгүй байдлаар уулзах

• хүйтнээр хандах — ямар нэгэн учир явдалд тааламжгүй болж, найрсаг бус байдал гаргах

• хүйтнээр харах — тааламжгүй харах

• хүйтэн харц — үл тоомсорлосон, сэтгэлд таагүй сэтгэгдэл төрүүлсэн

• хүйтэн царай — найрсаг бус царай

• хүйтэн царайлах — тааламжгүй, эелдэг бус хандах

• хүйтэн элэгтэй — өөриймсөг бус санаатай

• өнгөний өвчин

• хүйтэн хошуутай мал — тэмээ, үхэр, ямаа

• хүйтэн дотортой хүн — өрөвдөж хайрлахыг мэддэггүй хүн

• хүйтэн дайн — янз бүрийн зэр зэвсгээр хийх дайн

• хүйтэн зэвсэг — хутга мэс, жад сэлэм зэрэг галт биш зүйл

• хүйтэн мэс — галт зэвсэг болон хутаг, сэлэм зэрэг зүйл

• хүйтэн хөлс чийхрах — ихэд айх

• хүйтэн гар оруулах — хулгай хийх

• нүдэнд хүйтэн — харахад таатай бус, эвгүй сэтгэгдэл төрүүлэхүйц, аягүй байдал

• хүйтний ам цаашилж, хөхүүрийн ам наашлах — өвөл эцэслэн хавар болж тэнгэр дулаарах, уур амьсгал дулаан болох

  Хүйтний ам цаашилж, хөхүүрийн ам наашилж байгаа энэ л үед нялх төлийн дуу цангинаж эхэлдэг.

• хүйтэн гар дүрэх/оруулах — хулгай хийх, бусдын эд хөрөнгөнд нууцаар халдах

  Манай энд ч нэгдлийн мал хөрөнгөнд хүйтэн гар дүрэх явдал бий шүү (Ц.Ням-Осор, Юу гэнээ хөө).

  Тийм ч биш байх аа. Бид янз янзаар шалгасан юм. Харин мань хүү л хүйтэн гар оруулсан нь гарцаагүй билээ дээ гэж багш хэлэв (Ж.Пүрэв, Бээлий).

• хүйтэн дотортой — өрөвдөж хайрлахыг мэддэггүй

  Аягүй бол гал түлсэн хойно задраад уначих юм хийж, нүглийн нүдийг гурилаар хуурч мэдэх хүйтэн дотортой хүн шүү (П.Хорлоо, Багш).

• ↑ нүдэнд хүйтэн

• Гэдсэнд гэмгүй бол

• Хүйтэн ус уухаас айхгүй

• Халуун мөрөөр нь мөшгөж

• Хүйтэн мөрөөр нь хайх

• Халуун наранд хаалт

• Хүйтэн жаварт хөнжил болох

• Халуун халуунд амрагийн халуун бэрх

• Хүйтэн хүйтэнд дайсны хүйтэн бэрх

• Хөтөлгөө хөтөлгөө тэмээ нь хөндийн замаар тойрч байна

• Хүйтэн мөрт жанагууд хөнжлөө үүрээд цувж байна

• Хөх манан татвал бороо орохын тэмдэг

• Хүйтэн салхи салхилбал хяруу унахын тэмдэг

• Хөх тэнгэр хөнжилтэй

• Хүйтэн цэвдэг ширдэгтэй

• Хуучин өвчингүй бол

• Хүйтэн боловч гэртэй сайхан

• Хөгшин боловч ээжтэй сайхан

• Хүйтэн өдөр өмссөн дээл дулаахан

• Хүсэж байгаад учирсан янаг дотно

• Хүйтэн салхи салхилбал

• Хяруу унахын тэмдэг

• Хүйтэн сэрүүн цагт

• Хүний мөс танигддана

• Хүйтэн үсэрч ирдэг

• Дулаан гэтэж ирдэг

• Хүйтэн халуун хоёр амьсгал дээрээ адилгүй

• Хүн хүний зан авьяас дээрээ адилгүй

• Хүйтэн хэдий хэцүүдвэл мөс төдий хөлдөнө

• … болон өөр 10

• Хүйтэнд хөрч халуунд халах

• Хүйтний ам наашаа харж

• Хөхүүрийн ам цаашаа харах

• Хүйтэн хэдий чангарвал мөс төдий хөлддөг

• Хэрэг хэдий ихэдвэл хууль төдий чангардаг

• хүйтэн нойтон — халуун биш, чийгтэй

• хүйтэн сэрүүн — а.халуун дулаан биш; б.намар өвлийн цаг

• жихүүн хүйтэн — хүйтэн сэрүүн

• халуун хүйтэн — халуун болон хүйтэн

• заг хүйтэн — бэлгийн замын халварт өвчин

• шүүрэг хүйтэн — хүйтэн өвчин

• яр хүйтэн — бэлгийн замаар дамжих халдварт өвчин