Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хөндий

тэмдэг нэрнэр үг/xɵŋ.tiː/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠥᠨᠳᠡᠢ

Тайлбар

тэмдэг нэр
  1. 1.
    Юмны цул биш, дүүрэн биш, дотроо ихээхэн хий зайтай, хоосон, ханхай
  2. 2.
    шилжсэн утгаХүний бусадтай нийцтэй бус, зожигдуу зан авир
  3. 3.
    хэл шинжлэлЧанга биш
IIтэмдэг нэр
  1. 1.
    Хоёр хэсэг уул нуруу мэтийн хоорондуур үргэлжлэн алсалсан тэгш тавиу газар
  2. 2.
    Хоёр голын хоорондох тэгш тавиу газар
нэр үг
  1. 1.
    ямар нэг зүйлээр хүрээлэгдсэн орон зайн нэг хэсэг
  2. 2.
    бусад хүмүүсээс хол хөндий байх мэдрэмж
  3. 3.
    газрын гадаргаас доош хонхойсон урт хөндий, ихэвчлэн голтой байдаг

Ойролцоо үг

Англи утга

  • тэмдэг нэрempty, hollow; spacious; away, apart; aloof; unsociable, withdrawn, arrogant, cold; front, female (vowel)
  • нэр үгvalley; cavity

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхөндий
Харьяалахын тийнхөндийн
Заахын тийнхөндийг
Өгөх орших тийнхөндийд
Гарахын тийнхөндийгөөс
Үйлдэхийн тийнхөндийгөөр
Хамтрахын тийнхөндийтэй
Чиглэхийн тийнхөндий рүү
Олон тоохөндийнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хөндий байшин — дотроо эд хогшил байхгүй хоосон байшин

  • хөндий гоймон — голоороо зайтай гоймон

  • хөндий юм — дотроо хий хоосон зайтай юм

  • хөндий ханхай гэр — дотроо тавилгагүй хоосон ханхай гэр

  • хөндий дархи — голдоо хоосон унанги том мод

  • амны хөндий — хүний шүд, хэл байх амны хэсэг

  • цээжний хөндий — цээжин бие дэх зай

  • орны хөндий — орны доогуурх хоосон зай

  • хөндий хэвэлтэн — амьт. - далайд амьдардаг шүр зэрэг сээргүйтний хүрээ

  • хөндий эгшиг — эм эгшиг

  • хөндий үсэг — эм эгшиг

  • уулын хөндий — уул нуруудын хоорондуур үргэлжилсэн тэгш тавиу газар

  • голын хөндий — хоёр голын хоорондох үргэлжилсэн тэгш тавиу газар

Хэлц үг

  • хөндий цээж — юм мэдэхгүй мөртөө мэдэмхийрдэг зантай, бардам сагсуу

  • хөндийд нь хөө суух — санаа муутай болох

  • хөндий суваргаа бүтээх — амиа тэжээх

  • хөндий чээж — (үл тааш.) юм мэдэхгүй мөртөө мэдэмхийрдэг зантай, бардам сагсуу

    Идэх хоол, маллах малгүй хоосон хөндий чээж мөртлөө алт торго эдлэхийг хүсэх (С.Буяннэмэх, Түүвэр зохиол).

  • Дүлий дүмбэ

  • Хөндий төсөө

  • Тал газар тавиулж

  • Тайга газар алхуулж

  • Хөндий газар хатируулж

  • Хөвч газар сажлуулах

  • Хөндий хөвд

  • Хөх ямаан дээлтэй

  • Хөндий цээж дотроосоо элдэг

  • Хөдсөн дээл гаднаасаа элдэг

  • Хүний газар хүндтэй

  • Хөндий чихэр амттай

  • Хүүхдээс хол байлгаарай

  • Хөндий газар тавиарай (шаазан)

Зүйр цэцэн үг

  • Хөндий газар хатируулж

  • Хөвч газар сажлуулах

Хоршоо үг

  • хөндий хүйтэн — хүний дотно бус тааламжгүй авир

  • хол хөндий — а.орон зайн хувьд ойр биш; б.дотно биш

  • тал хөндий — уул хоорондын өргөн уудам зай болон тэгш нам дор газар

  • хөндий цайдам — хоёр уулын хооронд орших өвс ногоо жигдэрсэн болон өвс ногоо халцгайвтар тэгш тавиу уудам газар

  • сайр хөндий — уул нуруу, мөрөн гол дагуу жижиг хайр чулуутай нам дор газар

Үгийн гарал

Compare хөнхөр (xönxör, “sunken”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.