Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хүлээх

нэр үгүйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠦᠯᠢᠶᠡᠬᠦ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Хүний хүрч ирэх, юмны болох цагийг харж суух, саатах, хүлгэлзэх
IIүйл үг
  1. 1.
    Биедээ дааж авах, хүнийг тосч авах, уулзах
  2. 2.
    Тулгарсан ял, тогтоол болон бусдын санал шүүмжлэлийг зөвшөөрөх
нэр үг
  1. 1.
    хүлээх үйлдэл /ямар нэг зүйл хүлээж байхдаа нэг газар идэвхгүй байх/

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto wait; to wait for, to await; to expect; to accept; to acknowledge

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)хүлээх
Одоо ирээдүй цаг (-на)хүлээнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)хүлээлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)хүлээв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)хүлээжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)хүлээсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)хүлээдэг
Холбох нөхцөл (-ж)хүлээж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)хүлээгээд
Болзох нөхцөл (-вал)хүлээвэл
Хүсэх (-маар)хүлээмээр
Захирах (-аарай)хүлээгээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)хүлээхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хүлээж суух — саатан суух

  • хүлээж ядах — ихэд хүсч мөрөөдөх

  • урин цагийг хүлээх — дулаарахыг харах, хүлгэлзэх

  • хариу хүлээх — хариу ирэхийг хүлээзнэх

  • хүлээн авагч — а.юм хүлээн авах хүн; б.радио долгионыг хүлээн авах аппарат хэрэгсэл, хүлээн авалт

  • хүлээн авах — а.тосч уулзах; б.бусадтай уулзалт хийх; в.санал хүсэлт, шүүмжлэл, ял шийтгэлийг зөвшөөрөх

  • хүлээн — зөвшөөрөх. - а.алив нэгэн улс шинээр тусгаар тогтносныг нөгөө улс түүнийг дэмжих албан ёсны буюу албан ёсны бус харилцаа тогтоох; б.санал нийлэх, зөв хэмээн үзэх

  • зочид хүлээн авах — зочдыг угтан авч уулзах

  • захидал хүлээн авах — захидал гардан авах

  • тушаал хүлээн авах — шинэ алба хаших

  • хүндэтгэл хүлээх — талархал хүлээх

  • алба хүлээх — алба хаших

  • гэм буруугаа хүлээх — дутагдлаа ойлгох

  • хариуцлага хүлээх — хариуцсан үүргээ биелүүлээгүйн төлөө зэм хүртэх

  • хэрэг хүлээх — хэргийг зөвшөөрөх

  • ял хүлээх — хийсэн хэргээ зөвшөөрөх, шийтгүүлэх

Хэлц үг

  • хоногоо хүлээх — хариугүй үхэх дөхөх

  • Хүлээх гэгч

  • Хүлээлгэхээс хэцүү

Зүйр цэцэн үг

  • Хүлээвэл хүндийг олно

  • Сахивал сайныг олно

  • Хүлээсэн юм удаан

  • Хөөсөн юм хол

Үгийн гарал

Cognate with Buryat хүлеэхэ (xüljeexe), Kalmyk күләх (küläx).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.