Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хүрэлцэх

үйл үг/ˈxureɮt͡sʰex/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Шүргэх, хүрэх, уулзах
  2. 2.
    Олноороо хүрч ирэх
  3. 3.
    Аливаа хэрэглээний зүйл хүртэмжтэй байх, үл дутах
  4. 4.
    шилжсэн утгаУхаан санаанд багтах
  5. 5.
    шилжсэн утгаБиеэр сэрэн мэдрэх

Англи утга

  • үйл үгto meet, suffice

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)хүрэлцэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)хүрэлцэнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)хүрэлцлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)хүрэлцэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)хүрэлцжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)хүрэлцсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)хүрэлцдэг
Холбох нөхцөл (-ж)хүрэлцэж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)хүрэлцээд
Болзох нөхцөл (-вал)хүрэлцвэл
Хүсэх (-маар)хүрэлцмээр
Захирах (-аарай)хүрэлцээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)хүрэлцэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • гар хүрэлцэх ойр хэмжээ — гар хүрэх ойр хэмжээ

  • хүрэлцэн ирэх — олноороо хүрч ирэх

  • хүрэлцэн очих — олуул хүрч очих

  • идэж хүрэлцэх хүнс — идэж хүрэлцэхүйц хэмтэмжтэй хоол хүнс

  • элбэг хүрэлцэх хөрөнгө — нэг насны амьдралд хангалттай эдэлж хэрэглэх эд хөрөнгө

  • ухаан хүрэлцэхэд бэрх утгатай ном — сэтгэл санаанд багтахад бэрх утгатай ном

  • хүрэлцэх сэрэл/хүрэлцэх мэдрэл — гадаад ертөнцийн юмс үзэгдэл арьсыг хөндөх үед үүсэх мэдрэлийн сэрэл

  • хүрэлцэх эрхтэн — гаднын зүйлийг мэдрэх эрхтэн

Үгийн гарал

хүр (xür, “to reach, achieve”) + -лцах (-lcax)

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.