Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хөлдөх

үйл үгнэр үг/ˈxɵɮtɵx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠥᠯᠳᠡᠬᠦ

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Хүйтэнд юм царцаж мөс буюу мөс мэт болох
IIүйл үг
  1. 1.
    Эсрэг этгээдийн хөлөөс шүүрэн барих;
  2. 2.
    Малын хөлнөөс нь барьж авах

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгTo freeze

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)хөлдөх
Одоо ирээдүй цаг (-на)хөлдөнө
Өнгөрсөн цаг (-лаа)хөлдлөө
Өнгөрсөн цаг (-в)хөлдөв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)хөлджээ
Үйлдсэн нэр (-сан)хөлдсөн
Хэвшсэн нэр (-даг)хөлддөг
Холбох нөхцөл (-ж)хөлдөж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)хөлдөөд
Болзох нөхцөл (-вал)хөлдвөл
Хүсэх (-маар)хөлдмөөр
Захирах (-аарай)хөлдөөрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)хөлдөхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хөлдөж үхэх — хүйтэнд царцаж амь насаа алдах

  • ус хөлдөх — ус мөс болох

  • бие махбод хөлдөх — хүйтэнд бие махбод даарч царцах

  • хөлдөх хэм — царцах хэм, мөс болох хэм

  • хонь хөлдөх — хонины хөлнөөс нь шүүрэн авах

Хэлц үг

  • үхрийн эвэр хуга хөлдөм — маш их хүйтэн

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *kölde- (“to freeze”), and perhaps from the same root as *kösi- (“to freeze up”) and *köiten (“cold”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.