Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

эрдэнэ

нэр үг[e̝r.tɘ̝n]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Маш ховор, их үнэ бүхий юмс, эрдэнэс

Англи утга

  • нэр үгtreasure

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнэрдэнэ
Харьяалахын тийнэрдэнийнW
Заахын тийнэрдэнийгW
Өгөх орших тийнэрдэнэдW
Гарахын тийнэрдэнээсW
Үйлдэхийн тийнэрдэнээрW
Хамтрахын тийнэрдэнэтэйW
Чиглэхийн тийнэрдэнэ рүү
Олон тооэрдэнүүдW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • гурван эрдэнэ — шашин. - бурхны шашны ёсонд бурхан багшийн тус бие нь Бурхан эрдэнэ, Бурхны номлосон ном нь Ном эрдэнэ, Бурхны шавь нар нь Хувраг эрдэнэ болой. Бурхан, ном, хувраг гурав нь хүн амьтныг, нүгэл хилэнцийг тэвчиж сайн мөрт удирдан оруулах ба зовлонгоос салгаж Сухаавадийн оронд хүргэх тул юунаас эрхэм дээд чухаг “Гурван эрдэнэ” гэж алдаршжээ

  • алмааз эрдэнэ — гялалзсан тунгалаг, засмал эрднийн чулуу буюу бриллиант

  • есөн эрдэнэ — алт, мөнгө, шүр, сувд, зэс, ган, тана, номин, оюу

  • молор эрдэнэ — өнгөгүй тунгалаг, цагаан талсттай үнэт чулуу

  • зэндмэнэ эрдэнэ — үнэ бүхий сайн чанарын ховор чулуулаг

  • чандмань эрдэнэ — маш чухаг, хүслийг хангагч

  • эрдэнийн тамга — хуучир. - тэнгэрийн бошигоор нас урт, үндэс өнө хэмээх үсэг бүхий тамга

  • эрдэнэ зуу — шашин. - Халхын Түшээт хан Автай 1586 онд Орхон голын хөвөөн дээр байгуулсан монголын анхны буддын шашны хийд

  • эрдэнийн чулуу — ховор, үнэт чулуу

  • эрдэнэ шиш — урга. - нэг наст тариа, том навчтай, шар өнгийн үр бүхий ургамал, үрийг нь боловсруулж хүн идэхээс гадна малын сайн тэжээл болно

Хэлц үг

  • Саалиа базаахаар саваа базаа

  • Эрдэнэ базаахаар эвээ базаа

  • Эргэлдсээр байгаад

  • Эрдэнэ уулын энгэр дээр пас

  • Эрдмээс илүү

  • Эрдэнэ үгүй

  • Эрдэмтэй хүнээс омог гарахгүй

  • Эрдэнэ чулуунаас өө гарахгүй

  • Эрдэнэ биетэн

  • Эрдэм сайтан

  • Эрдэнэ бялхмал алсын их далайгаас

  • Үүдний гаднах өчүүхэн худгийн ус дээр

  • Эрдэнэ дээр үгүй

  • эрдэм дээр байна

  • Эзэн дээр үгүй

  • ясан дээр байна

  • Эрдэнэ мэдэхгүй хүн

  • Эрдэнийн нүхийг хазгай гэх

  • Эрдэнэ нүдгүй ч

  • Эзнээ олно

  • Эрдэнэ оюу элэгдэх тутам өнгө ордог

  • Эмнэг морь унах тутам явдал ордог

  • Эр хүн зовох тутам ухаан ордог

  • Эрдэнэ тана элэгдэх тутам өнгө ордог

  • Эр хүн төвөгтөөх тутам сэхээ ордог

  • Эрдэнэ танихгүй хүнд

  • Эр орхоодой боловч илжгэн баас

  • Эрдэнэ уулын чимэг

  • Эрдэм оюуны чимэг

  • Эрдэнэ ховор боловч олж болно

  • Эрдэм гүн боловч сурч болно

  • Эрдэнэ цөөн боловч олж болдог

  • Эрдэм гүн боловч сурч болдог

  • Эрдэнэ чулуу зүлгэх тутам өнгөждөг

  • Эр хүн зовох тутам ухааждаг

  • Эрхэлсээр байгаад

Үгийн гарал

Inherited from Classical Mongolian ᠡᠷᠳᠡᠨᠢ (ärdäni), from Middle Mongol [Term?], from Old Uyghur 𐽰𐽾𐽸𐽰𐽺𐽶 (ʾrdʾny, “ärdäni”), from Sogdian 𐼘𐼚𐼎 (rtn), ultimately from Sanskrit रत्न (ratna, “jewel, gem, gift”). Compare Tuvan эртине (ertine).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.