Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

явах

үйл үгнэр үг[jä.w̜ɐ̆χ]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠶᠠᠪᠤᠬᠤ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Хүн, амьтны алхах, зорчих, одох
  2. 2.
    шилжсэн утгаХүнтэй үерхэх, явалдах
  3. 3.
    шилжсэн утгаШатар даам, хөзөр зэргээр нүүх, гарах
  4. 4.
    шилжсэн утгаАлив үйл явдлыг эрхлэн гүйцэтгэх
  5. 5.
    шилжсэн утгаАхих, нэмэгдэх, нөгчих
  6. 6.
    Юмны хорогдох, багасах.

Ойролцоо үг

орхиж яваходоххолдохшилжихтаалал төгсөхнас барахочих

Англи утга

  • үйл үгto go, leave

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)явах
Одоо ирээдүй цаг (-на)явна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)явлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)явав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)явжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)явсан
Хэвшсэн нэр (-даг)явдаг
Холбох нөхцөл (-ж)явж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)яваад
Болзох нөхцөл (-вал)явбал
Хүсэх (-маар)явмаар
Захирах (-аарай)яваарай
Үгүйсгэх (-хгүй)явахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • аажим явах — яаралгүй алгуур удаан зорчих

  • авч явах — авч одох

  • амьд явах — эсэн мэнд байх

  • хүүхэнтэй явах — а.хүүхэнтэй үерхэх, цуг явах; б.хүүхэнтэй явалдах

  • мориор явах — шатрын мориор нүүх

  • боолоор явах — хөзрийн боолоор гарах

  • цэцгийн тамгаар явах — хөзрийн цэцгийн тамгаар гарах

  • ажилд явах — ямар нэгэн ажил хөдөлмөр эрхлэн гүйцэтгэх

  • дарга явах — даргын ажил хийж байх үе

  • залуу явах — хөгшрөөгүй идэр үе

  • сургуульд явах — сургуульд орж суралцах

  • хүүхэд явах — хүүхэд байх үе

  • нас явах — нас ахих

Хэлц үг

  • Идэх нь идэр

  • Явах нь ядар

  • Идэх нь өмнөө

  • Явах нь хойноо

  • Ирэх зам асхан бол

  • Явах зам шулуун

  • Ирэх зам шударга бол

  • Ирэх өдөр байвал

  • Явах өдөр байна

  • Санах нь сарнаар

  • Явах нь нарнаар

  • Хэлэх нь хэдэр

  • Явах ажил гарвал хамгийн сүүлд

  • Ирэх хэрэг болбол хамгийн түрүүнд

  • Явах гэж дуулсаар яс минь амарч

  • Очих гэж дуулсаар ой минь залрах

  • Явах мөр нь үзэгдээд

  • Ирэх бие нь үзэгдэхгүй

  • Явах хүнд суух хүн саад

  • Хийх хүнд хийхгүй хүн саад

  • Явах хүнээр гал бүү түлүүл

  • Суух хүнээр татлага бүү татуул

Зүйр цэцэн үг

  • Цувж явсан бараас

  • Цуглаж суусан шаазгай дээр

  • Явж байвал явдал бүтнэ

  • Хэлж байвал хэрэг бүтнэ

Хоршоо үг

  • явах зорчих — ийш тийш зорчих, одох

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *yabu-, compare Buryat ябаха (jabaxa).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.