аав
Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй
Тайлбар
- 1.Төрсөн эцэг
- 2.эцэг гэдэг үгийн энгийн найруулга
Ойролцоо үг
Англи утга
- нэр үгdad
Тийн ялгал
| Нэрлэхийн тийн | аав |
|---|---|
| Харьяалахын тийн | аавынW |
| Заахын тийн | аавыгW |
| Өгөх орших тийн | аавдW |
| Гарахын тийн | ааваасW |
| Үйлдэхийн тийн | ааваарW |
| Хамтрахын тийн | аавтайW |
| Чиглэхийн тийн | аав руу |
| Олон тоо | аавуудW |
Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.
Нийлмэл үг
буурал аав — а.өвөг эцэг; б.өвгөн аав, өндөр настай аав
өвгөн аав — эцгийн эцэг
хадам аав — нөхрийн эцэг, эхнэрийн эцэг
хойд аав — төрсөн эцгийн дараагаар төрсөн эхтэй суусан хүн
Хэлц үг
аавын цээж — а.хаахгар, давлиун зантай хүүхэд буюу залуу; б.яриа. УАЗ маркийн бага оврын ачааны автомашин
аавын цээж гаргах — нас бага хүүхэд хаахгар, давлиун зан гаргах
аавын шийр хатаах — аавынхаа ажил үйлсийг үргэлжлүүлэх
аавдаа адуу манахыг заах/
аавдаа авгай авахыг заах — а.мэдээжийн юмыг заах; б.дэмий, илүү үг ярих
аавынд орох/
аавын хаалга татах — шоронд орох
аавдаа адуу манахыг заах/аавдаа авгай авахыг заах/аавдаа хүүхэдтэй болох арга заах — өөрөөсөө ахмад эсвэл мэдлэгтэй хүнд дэмий, илүү үг хэлэх
Аавдаа адуу манахыг заана гэгчээр би чамд зааж сургана гэж юу байхав. Өөрөө мэдээд хий.
“Аавдаа авгай авахыг заах гээ юу?” хэмээн зэвүүрхэж магадгүй. Гэвч би гомдохгүй ээ. Учир нь миний л адил бодол төрөх мөч хэзээ нэгэн цагт Танд ч бас ирнэ гэдэгт итгэлтэй байна.
Чи аавдаа хүүхэдтэй болох арга битгий заагаад бай. Хууль дүрэм бидэнд тайлбарлаж гайхуулсны хэрэг алга. Хууль дүрэм сөхөж хэлэлцэхэд хүрвэл бичиг үсгээр бид чамаас илүү байхаас биш лав чамаас дутуугүй байх (Б.Ринчен, Үүрийн туяа).
аав болохоосоо өмнө өвөө болохыг санах — үйл явдлын зүй журмын дэв дарааг зөрчих, дэмий балай түргэдүү байдал
Шагдар
аавыгаа өвчих/аавыгаа өвчсөн юм шиг — аавтайгаа адилхан төрөх
Хүү нь биш гээд хэлчих вий гэсэн шиг аавыгаа өвчиж төрсөн хүү дээ.
Батжав ч ёстой л аавыгаа өвчсөн юм шиг адилхан хүү дээ.
аавын малгайг хүүд өмсгөх — хэрэг явдлыг харилцан хутгалдуулж тонгоруулах
Хэргийг нь өөрөө үйлдсэн болж, дүүгийнхээ оронд торны цаана суусан гэдэг. Аавын малгайг хүүд өмсгөсөн хэрэг боллоо гэдгийг цагдаа ч өөрөө гадарлаж байсан байх.
аавын чээж — (үл тааш.) хаахгар, их зантай давлиун хөвгүүн
Та Мятав гэдэг хүнийг таньдаг уу? гэж Мөнх гуайгаас асуулаа. –Адтай Мятав гэж нэг танил бий. Аавын чээж Мятав ч гэж бас бий. Аль нь юм бол доо? (Ш.Цэнд-Аюуш, Адтай Мятав).
аавын чээж гаргах/болох — (үл тааш.) нас бага хүүхэд хаахгар, давлиун зан гаргах
Энэ золиг сүүлийн үед том том юм яриад, аавын чээж гаргаад байх болчихжээ.
аавынд суух/өнгөрөөх — шоронд орох
Танхай балмад зангаасаа болж арван жил аавынд суусан хүн дээ, энэ хөгшин.
Сугар эр хүний алдаж онодог тавилангаар сүүлийн хэдэн жилийг хүмүүсийн ярьдгаар аавынд өнгөрөөжээ (Т.Бум-Эрдэнэ, Хувь заяаны хэлхээ).
аавынхаа дээлийг шингээхтэйгээ болох — өсөж торних, том болох
Уул шиг том эр болж аавынхаа дээлийг шингээхтэйгээ болж дээ, миний хүү.
↑ тэнгэр аав уурлах
Аав гэж хэлд ордог
“А” гэж эрдэмд сурдаг
Аав нь бүгдийн хаан
Ах нь дүүгийн хаан
Аав нь харахгүй бол хүү нь үзнэ
Ээж нь харахгүй бол хүүхэн нь үзнэ
Аав үхэхээр агь гэрээс
Агт үхэхээр арьс хээрээс
Аав үхэхээр ах аав
Ээж үхэхээр эгч ээж
Аав хүү хоёр хэрэлдвэл ачлалгүйн тэмдэг
Авсан эмтэйгээ хэрэлдвэл амрагаа барахын тэмдэг
Аав ээжийн нүүр
Ах дүүгийн завсар
Агт морь адуунд
Аав хүн хойморт
Агт үхвэл шир нь үлдэнэ
Аав үхвэл хүү нь үлдэнэ
Ажил хөдөлмөр эрдэм
Аав ээж — эрдэнэ
Аливаа хүний хүүхэд
Аав ээжийн асралаар өсөөд
Айл гэр болж явдаг
Алт мөнгийг эрвэл олно
- … болон өөр 5
Зүйр цэцэн үг
аавынд орох/*аавын хаалга татах (шоронд орох); аавын бийд хүн тань
Агтны бийд газар үз
Аавын сургаал алт
Ээжийн сургаал эрдэнэ
Хоршоо үг
аав ээж — эцэг эх
Үгийн гарал
From Classical Mongolian ᠠᠪᠤ (abu), from Middle Mongol [Term?], Proto-Mongolic *abu. Cognate with Buryat аба (aba), Kalmyk аав (aav), Dongxiang aba, awi, East Yugur awa, Mongghul aaba, Khitan [script needed] (ay).
Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.