Үндсэн хэсэг рүү шилжих

богино

тэмдэг нэр[pœ.ɡə̆n]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

тэмдэг нэр
  1. 1.
    Охор, урт биш
  2. 2.
    Намхан, оготор, тагдгар
  3. 3.
    Удаан биш үргэлжлэх хугацаа, ахар
  4. 4.
    Хэмжээ нь их биш, бага шиг, товч, авсаархан
  5. 5.
    шилжсэн утгаӨнгөц, гүн бус
  6. 6.
    шилжсэн утгаӨчүүхэн, бяцхан
  7. 7.
    шилжсэн утгаОйрхон, ойрын, алс биш
  8. 8.
    шилжсэн утгаХориг, харамч
  9. 9.
    шилжсэн утгаЯдуу, дутуу.
  10. 10.
    (нийтлэг хэрэглэгддэг утгаараа) уртын хэмжээ бага эсвэл урт дутмаг байх
    • богино банзал
    • ширээ богино хөлтэй байсан
    • ойрхон шидэлт

Ойролцоо үг

Англи утга

  • тэмдэг нэрshort (not long); low, short (small in height); brief, succinct; base, shallow

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнбогино
Харьяалахын тийн—
Заахын тийн—
Өгөх орших тийнбогинод
Гарахын тийн—
Үйлдэхийн тийн—
Хамтрахын тийнбогинотой
Чиглэхийн тийнбогино руу
Олон тоо—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • богино борви — а.охор борви; б.шилж. санаа нь их боловч сачий нь бага

  • богино дээл — охор дээл

  • богино уяа — охор уяа

  • богино хавирга — өвчүүний дээд этгээдийн охор хавирга

  • богино хөлийн мал — бог мал

  • богино хөл — тагдгар хөл

  • богино хүзүү — тагдгар хүзүү

  • богино хүлэг — намхан морь

  • богино амьдрал — ахар амьдрал

  • богино шөнө — ахар шөнө

  • богино аян — ойр зуурын аян

  • богино жүжиг — бага шиг жүжиг

  • богино бодол — өнгөцхөн бодол

  • богино жолоо — өөрийн гэсэн мэдэлгүй, холын бодолгүй байдал

  • богино санаа — богино ухаан

  • богино ухаан — холын бодолгүй

  • богино хэл — өчүүхэн хэл

  • богино бэлчээр — ойрын бэлчээр

  • богино долгион — радио. - арваас нэг зуун тавин метр зайнд барих радио долгион

  • гар богино — гар татуу, харамч

Хэлц үг

  • богино борви/борви богино — санаа нь их боловч сачий нь бага

    Бодол нь том боловч борви нь богино биз (Халх ардын тууль).

  • богино жолоотой — өөрийн гэсэн мэдэлгүй, холын бодолгүй байдал

    (Дэжид) Та томоотой хүн байтлаа бүсгүй богино жолоотой биднийг юунд ингэж элэг барьж явдаг юм бэ? (Д.Нацагдорж, Их авхай).

    (Га Гүн) “Эхнэр маань гялалзах нэгхэн ч эрдэмгүй гэлээ ч төв шударга, номхон дөлгөөн ааш нь өдий хорь гучин жил болоход нэгхнээ хувирсангүй. Тэгэхэд би өчнөөн удаа журам эвдэж… Эрчүүд бид мөн ч нүгэлтэй улс шүү. Эд ч үнэхээр богино жолоотой улс гэж… бодож хэвтэв (С.Удвал, Их хувь заяа).

  • богино хэл — үг хэл бядуу мэтийн

    Бойдаа ууланд ниссэн бор шувуу цочлоо, болох болохгүйг чалчсан богино хэл минь цуцлаа (Ц.Дамдинсүрэн, Зугаацахаар мордсон нь).

  • ↑ гар богино

  • ↑ бор зүрх бол бол хийж, богино хавирга шир шир хийх

  • Богино буу их дуутай

  • Богино хүн их санаатай

  • Богино дөрөө

  • Босоо жолоогоор

  • Богино усны давалгаа нь их

  • Дундуур савны цалгиа нь их

  • Өндөр үзээд инээхэд

  • Богино дуурайж баярлана

Зүйр цэцэн үг

  • Богино буу их дуутай

  • Богино хүн их санаатай

Хоршоо үг

  • урт богино — юмны хоёр зах хол ойр байх чигийн дагуу хэмжээ

Товчилсон үг

  • ХБД — Хэт Богино Долгион

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *boganï, compare Dongxiang bogvoni (“low, short”). Perhaps related to Old Uyghur [script needed] (boğay) which would then go back to Proto-Turkic *bogań.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.