Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

гэрэл

нэр үг/ˈkereɮ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠭᠡᠷᠡᠯ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Хүний нүдний хараанд сэрэгдэх өөр ертөнцийн буюу орчин үеийн гэрлийн долгион үүсгэх зүйл
  2. 2.
    шилжсэн утгаБаяр баясгалан, цог жавхлан

Ойролцоо үг

гялгартолигорөнгөлөггялтганууртуяагялбаацацрагчийдэнгийн гэрэлцахилгаан гэрэлурсгалчийдэнлампгэрэлтүүлэг

Англи утга

  • нэр үгlight

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнгэрэл
Харьяалахын тийнгэрлийнW
Заахын тийнгэрлийгW
Өгөх орших тийнгэрэлдW
Гарахын тийнгэрлээсW
Үйлдэхийн тийнгэрлээрW
Хамтрахын тийнгэрэлтэйW
Чиглэхийн тийнгэрэл лүү
Олон тоогэрлүүдW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • нарны гэрэл — нарны туяа

  • сарны гэрэл — сарны туяа

  • зулын гэрэл — бадарч буй зулын туяа

  • гэрэл дохио — өнгө өнгийн гэрэл асах, мөн гэрлийг унтрааж асаах зэргээр өгөх дохио

  • гэрэл залгах — цахилгаан залгах

  • гэрэл зураг — а.гэрэлд мэдрэг чанар бүхий тусгай хальсанд алив юмны дүрс, хэлбэр, хэмжээ, байрлалыг гэрлийн хүчээр цаасанд буулгасан зураг, дүрс; б.мөн аргаар буулган авсан орчлон ертөнцийг нүдэнд сэрэгдүүлэх цацраг хүч

  • гэрэл зураг авах — тусгай аппаратны тусламжтай бодот ертөнцийн юмс үзэгдлийн дүрсийг хальсанд буулгах

  • гэрэл зургийн аппарат — хальс, ялтас зэрэг материал дээр дүрсийг буулгадаг механик төхөөрөмж

  • гэрэл зургийн бичлэг — хальсанд шингээсэн дүрс

  • гэрэл зургийн газар — гэрэл зураг авах ажил эрхэлдэг байгууллага

  • гэрэл зургийн өсгүүр — дүрсийг цаасан дээр тусган буулгадаг механик төхөөрөмж

  • гэрэл цацрах — гэрэл бадран түгэх

  • гэрэл тусах — ямар нэгэн юмны гэрэл, туяа юманд хүрэх

  • гэрэл унтрах — цахилгаан гэрэл тасрах

  • гэрэл авахуулах — гэрэл үзүүлж үл болох юмны гэрэлд цохиулах

  • гэрэл үүсгүүр — хими, дулаан, цахилгааны энергийг гэрэл болгон хувиргах зүйл

  • гэрэл хэмжүүр — гэрлийн хурдыг тодорхойлдог төхөөрөмж

  • гэрэл чимэглэл — цахилгаан гэрлэн чимэглэл

  • гэрэлд харуулах — рентгений гэрэлд биеэ харуулах

  • гэрлийн жил — гэрлийн долгион нэг жилийн хугацаанд явах зай

  • гэрлийн мөчлөг — өдөр шөнө солигдохыг дагаж, эрчимийн хэлбэлзлэлээр илрэх махбодын хариу үйлдэл

  • гэрлийн нугарал — гэрэл муруй замаар тархах үзэгдэл

  • гэрлийн ойлго — тархаж буй гэрэл юманд тусч тулаад буцаж дээш ойх үзэгдэл

  • гэрлийн сарнил гэрлийн урсгал — ямар нэгэн талбайгаар нэгж хугацаанд өнгөрөн гарч байгаа гэрлийн энергийн хэмжээ

  • гэрлийн хугарал — тархаж байгаа гэрэл юмаар нэвтрэн гарахдаа хугаран өөрчлөгдөх үзэгдэл

  • гэрлийн хурд — секундэд 300 мянган километр явах хурд

  • гэрлийн хэмжигдэхүүн — гэрэл цацрах, тархах явцын харааны сэрэл үүсгэлтийг тодорхойлох хэмжээ

  • гэрлийн дохиолуур — хөдөлгөөнийг зохицуулах гэрлэн дохионы төхөөрөмж

  • галын гэрэл — галын дөл

  • гурван гэрэл — зурхай. - нар, сар од

  • лааны гэрэл — лааны дөл

  • рентген гэрэл — тунгалаг бус зүйлд нэвтрэх чадалтай туяа, техник; эмнэлэгт хэрэглэнэ

  • цонхны гэрэл — цонхоор туссан гэгээ

Хэлц үг

  • Хий үл нэвтрэх хэрэм үгүй

  • Гэрэл үл орох өрх үгүй

Зүйр цэцэн үг

  • Гэрэлд мухаргүй

  • Сайнд оройгүй

Хоршоо үг

  • гэрэл гэгээ — туяа гэгээ

  • гэрэл туяа — нүднээ сэрэгдэх орчин ахуйн цацраг хүч болон түүнээс ойж гарсан тод зурвас гэрэл

  • гэрэл цахилгаан — эрчим хүч, цахилгаан гэрэлтүүлгийн тогтолцоо

Товчилсон үг

  • КГЗДАББТА — Кино, Гэрэл Зураг, Дуу Авиа Бичлэгийн Баримтын Төв Архив

  • МГЗН — Монголын Гэрэл Зурагчдын Нийгэмлэг

  • МГЗНХ — Монголын Гэрэл Зурагчдын Нэгдсэн Холбоо

  • УГЗГ — Улсын Гэрэл Зургийн Газар

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *gerel, compare Dongxiang gieren.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.