Үндсэн хэсэг рүү шилжих

урсгал

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠤᠷᠤᠰᠬᠠᠯ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Аль нэгэн чигт урсан хөдлөх байдал, урсаж байгаа нь
  2. 2.
    Юмны ямар нэгэн чигт хөдлөх нь
  3. 3.
    шилжсэн утгаЦахилгааны гүйдэл
  4. 4.
    шилжсэн утгаШаардлагагүй, аяндаа, зөндөө болох байдал
  5. 5.
    шилжсэн утгаОлны их хөдөлгөөн, олны урсгал (олны их хөдөлгөөн), замын урсгал (замын тодорхой чигт хөдлөх хөдөлгөөн
  6. 6.
    шилжсэн утгаЦагийн улиран хувьсах нь
  7. 7.
    шилжсэн утгаТодорхой үзэл онолыг дэвшүүлэн баримтлах бүлэг хүмүүс

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгflow, current, stream

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнурсгал
Харьяалахын тийнурсгалын
Заахын тийнурсгалыг
Өгөх орших тийнурсгалд
Гарахын тийнурсгалаас
Үйлдэхийн тийнурсгалаар
Хамтрахын тийнурсгалтай
Чиглэхийн тийнурсгал луу
Олон тооурсгалууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • урсгал тасрах — урсаж байгаа ус нэг хэсэг газраа байхгүй болох

  • урсгал ус — тогтуун бус урсаж байгаа ус

  • урсгал чиглүүр — усны урсгалын чиглэлийг өөрчлөх зорилгоор барьсан барилга байгууламж

  • голын урсгал — голын урсах хөдөлгөөн

  • салхины урсгал — агаарын урсгал ямар нэг чигт хөдлөх хөдөлгөөн

  • агаарын урсгал — агаарын хэлбэлзэх хөдөлгөөн

  • цахилгааны урсгал — цахилгааны гүйдэл

  • хариуцлага суларч урсгалын чанартай болох — идэвхгүй, назгай байдалд орох

  • урсгал сөрөх — а.гол мөрний урсгалыг сөрж явах; б.шилж. олны хөдөлгөөний эсрэг сөрж явах; в.шилж. ямар нэг үзэл санааны баримтлалыг эсэргүүцэх, үл дагах

  • урсгал дагах — а.гол мөрний урсгалын дагуу хөдлөх; б.шилж. олны хөдөлгөөний дагуу; в.шилж. тухайн байдалтай зохицох, аялдан дагах

  • цагийн урсгал — цагийн улиран хувьсах явц

  • зүүн урсгал — зүүн төвийн давшингуй үзэл чиглэл)

Хэлц үг

  • Урсгал ус өмхийрөхгүй

  • Углуурга мод хорхойтохгүй

Зүйр цэцэн үг

  • Урсгал мөрөн сэрүүн боловч эргээ дагаж урсдаг

  • Улс амьтан олон боловч ёсоо дагаж амьдардаг

  • Урсгал ус өмхийрдэггүй

  • Углуурга мод хотойдоггүй

Хоршоо үг

  • сайр урсгал — голын хуурай усгүй голдрил

Товчилсон үг

  • УЗ — Урсгал Засвар

Үгийн гарал

урсгах (ursgax, “to cause to flow”) + -л (-l)

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.