Үндсэн хэсэг рүү шилжих

дан

тэмдэг нэрнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iтэмдэг нэр
  1. 1.
    Өөр хольцоогүй, нэг зүйлээс бүтсэн
  2. 2.
    Давхар бус
  3. 3.
    Ганц, ижилгүй
  4. 4.
    Өрөөсөн
IIнэр үг
  1. 1.
    Голын орхигдсон голдрил; урьд гол урсч байсны ором газар
IIIнэр үг
  1. 1.
    дан тоо (арвын тэг зэрэгт буй тоо).
IVнэр үг
  1. 1.
    Дагнуур.
Vнэр үг
  1. 1.
    Арван дүүтэй тэнцэх багтаамжийн хэмжээ
VIнэр үг
  1. 1.
    Жаран килограмм буюу зуун тавин жинтэй тэнцэх хүндийн хэмжээ.
  2. 2.
    VII дайЯмагт, дандаа, үргэлж;
  3. 3.
    VII дайБүгдээрээ цөмөөрөө, тэр аяараа
  4. 4.
    VIII чимээХатуу юм, төмөрлөгийн зүйл харшилснаас юмуу, хөгжим зэргээс гарах дуу чимээ
  5. 5.
    VIII чимээСайтар хүлж, баглах.

Ойролцоо үг

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийндан
Харьяалахын тийнданийн
Заахын тийнданийг
Өгөх орших тийнданд
Гарахын тийндангаас
Үйлдэхийн тийндангаар
Хамтрахын тийндантай
Чиглэхийн тийндан руу
Олон тоодангууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • дан мах — өөхгүй хар мах

  • дан өөх — цул өөх

  • дан хөгжим — төрөл бүрийн хөгжмийн зэмсгээр хөгжимдөхөд зориулж зохиосон гоцлол болон хамтран хөгжимдөх бүтээл

  • дан шөл — хольцоогүй шөл

  • дан алх — дан зурлага, дан утсаар бүтсэн алхан хээ

  • дан бүрээс — гэрийн давхацгүй нимгэн бүрээс

  • дан дээл — доторгүй дээл

  • дан мэх — өөр мэхтэй хослуулалгүйгээр хийх мэх

  • дан навч — нэг илтэстэй навч, ганц ялтаст ургамал

  • дан өмд — а.өмд давхарлаагүй нь; б.доторгүй өмд

  • дан тэрлэг — а.тэрлэгнээс өөр хувцасгүй; б.доторгүй тэрлэг

  • дан утас — нийтгээгүй утас

  • дан хазаар — амгайг нь гаргаад жолооны зөв талын үзүүрийг зуузайны сүвэгчээр гүйлгэн татаж ногт болгон хэрэглэдэг хазаар

  • дан чөдөр — давхар сумгүй чөдөр

  • дан эмжээр — монгол дээлийн нэг чимхээр бүхий эмжээр

  • дан бие — а.ганцаараа; б.жирэмсэн биш

  • дан ганц — нэг л

  • дан морь — сэлгэн юүлэх морьгүй, хөтөлгөө морьгүй

  • дан эст ургамал — ганц эст ургамал

  • дангаараа хийх — бие даан хийх

  • дангаараа явах — ганц биеэрээ явах

  • дан дугуй — давхаргүй, хос биш дугуй

  • голын дан — гол урсч байсан хуурай шуудуу, голдрил

  • нэг дан цагаан будаа — арван дүү хэмжээтэй цагаан будаа

  • дан хуучин цэргүүд — бүгдээрээ хуучин цэргүүд

  • дан хийх — дан гэж дуугарах

  • дан их хонх — хөгжим. - голдуу цэргийн бүжгийн хөгжимд ордог, нэг төрлийн хөгжмийн зэмсэг

  • дан царцаахай — амьт. - тариалан, ургамлын навчийг идэж сүйтгэдэг нэг зүйлийн царцаа

Хэлц үг

  • Даага унасан хүн уралдаанд дуртай

  • Дан дээл өмссөн хүн барилдаанд дуртай

  • Даарахаа бодвол

  • Дан давхраа нөө

  • Давхар ирэх баяргүй

  • Дан тусах зовлонгүй

  • Давхар ирэх буянгүй

  • Дан тусах зовлон бий

  • Далд илийг мэдэх далай лам

  • Дан цаасны гаднахыг мэдэхгүй

  • Дан ирэх зовлонгүй

  • Давхар ирэх жаргалгүй

  • Дан морь

  • Далан тэгнээтэй

  • Дан өмд дулаангүй

  • Дам үг найдваргүй

  • Дамын үг итгэмжгүй

  • Дан ширхэг утас болохгүй

  • Дан мод ой болохгүй

  • Орой гарсан

  • Дорой төрсөн

  • Бяр муутай

  • Бяруу дэвсгэртэй

  • Дан дээлтэй

  • Дагир морьтой

  • Хурган дээлтэй хүн хүйтнийг хүснэ

  • Дан дээлтэй хүн хүйтнээс айна

Зүйр цэцэн үг

  • Дан өмд дулаангүй

  • Дамын үг итгэмжгүй

  • Дан морьтой

  • Даалимбуу дээлтэй

Хоршоо үг

  • дан ганц — цор ганц

  • дан/дон дан — хатуу нягт зүйлийн дуугарах дуу

  • ая дан — а.хөг аялгуу; б.үгээ зөөж ядан, уянгалан ярих байдал

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.