Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

дэлбэрэх

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Бодос юмсын даралт, тэлэх хүчний үйлчлэлээр хагарах, тэсрэх
  2. 2.
    шилжсэн утгаХэвийн хэмжээнээс хэтрэхэд хүрэх, язрах, урагдах
  3. 3.
    Дэлгэрэх, цэцэглэх

Ойролцоо үг

тэсрэхилчлэхилэрхийлэгдэхгарахилчлэгдэхдотроо уудлахгаргахилэрхийлэхоргилохдэлбэлэх

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)дэлбэрэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)дэлбэрнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)дэлбэрлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)дэлбэрэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)дэлбэрчээ
Үйлдсэн нэр (-сан)дэлбэрсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)дэлбэрдэг
Холбох нөхцөл (-ж)дэлбэрч
Урьдчилах нөхцөл (-аад)дэлбэрээд
Болзох нөхцөл (-вал)дэлбэрвэл
Хүсэх (-маар)дэлбэрмээр
Захирах (-аарай)дэлбэрээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)дэлбэрэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • бөмбөг дэлбэрэх — а.галт бөмбөг тэсрэх; б.арьсан бөмбөг хагарах

  • галт уул дэлбэрэх — галт уулын халуун лав зад үсрэн оргилох

  • дэлбэртэл баяжих — эд зүйлээ багтааж шингээх газаргүй болтлоо баяжих

  • дэлбэртэл идэх — гэдсээ язартал идэх, хоолоо хэтрүүлэх

  • дэлбэртэл таргалах — арьсаа язартал таргалах

  • дэлбэртэл уурлах — байдгаараа уурлах

  • цөс нь дэлбэрэх — ихэд айх

  • сарнай цэцэг дэлбэрэх — сарнай цэцэг дэлгэрэх

Хэлц үг

  • ↑цөс нь дэлбэрэх

  • ↑ зүрх дэлбэрэх

Хоршоо үг

  • дэлбэрэх тэсрэх — тэсэрч хагарах, зад үсрэх

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.