Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

заах

үйл үгнэр үг/t͡saːx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠵᠢᠭᠠᠬᠤ

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Бусдад ямар нэгэн зүйлийн учир утга, арга ухааныг мэдүүлэх, тайлбарлах
  2. 2.
    Юмны оршин буй газар, зүг чигийг хэлэх
  3. 3.
    Ямар нэг юмыг онцлох, цохлон чиглүүлэх
  4. 4.
    Яс, чанарыг үзүүлэх
  5. 5.
    Үл­гэрлэх, үлгэр үзүүлэх.
IIүйл үг
  1. 1.
    Юмыг ангилан салгах;
  2. 2.
    Идшинд төхөөрсөн мал, амьтны эрүүг заадлаар нь салгах
IIIүйл үг
  1. 1.
    Юманд заадал, заадас гар­ган залгах, зүйх

Ойролцоо үг

сургахзааварудирдлагадасгалжуулахбүлэг

Англи утга

  • үйл үгto teach; to point
  • нэр үгaccusative

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)заах
Одоо ирээдүй цаг (-на)заана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)заалаа
Өнгөрсөн цаг (-в)заав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)заажээ
Үйлдсэн нэр (-сан)заасан
Хэвшсэн нэр (-даг)заадаг
Холбох нөхцөл (-ж)зааж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)заагаад
Болзох нөхцөл (-вал)заавал
Хүсэх (-маар)заамаар
Захирах (-аарай)заагаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)заахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • бичиг үсэг заах — бичиг үсэгт сургах

  • зааж сургах — учир начрыг нь таниулан ойлгуулах

  • ном заах — ном сургах

  • хичээл заах — багшлах

  • дайсныг байрлалыг зааж өгөх — дайсны байрлалыг хэлж өгөх

  • хуруугаар заах — хуруугаар чиглүүлэн зангах

  • заах хуруу — долоовор хуруу

  • буурь заах — юманд тайван хандах, хашир туршлагаар давж гарах

  • зориг заах — эрэмгий шийдэмгий байдал гаргах

  • зүрх заах — зориг заах

  • өмч заах — өмчийг мэдүүлэх

  • хана заах — хашир догь байдал гаргах

  • чадал заах — хүч чадал­тайгаа харуулах, хүчтэйгээ батлах

  • шийр заах — а.хүн тамиртаа эрдэх; б.хөрөнгө чинээндээ эрдэх; в.яс заах

  • шөрмөс заах — тэсэх, тэвчих

  • шил заах — гүрийх

  • яс заах — а.зөрүүд хөгжүүн байдал гаргах; б.гүжир тэсвэртэй байх

  • ял заах — гэмтэнд шийтгэл зэмлэл оногдуулах

  • заах арга — бусдад юм зааж сургахад хэрэглэх хэлбэр

  • заахын тийн ялгал хэл — шинж. - монгол хэлний хэнийг, юуг гэсэн асуултад хариулагдах нэрийн тийн ялгал; “-ыг, -ийг, -г” залгавар

  • заах төлөөний үг хэл — шинж. - хүн, амьтан, юмс үзэгдэл, тэдгээрийн шинж чанар, тоо хэмжээ, үйл хөдлөл, орон байр, цаг хугацааг төлөөлөн заадаг үг

  • эрүү заах — нядалсан мал, амьтны эрүүний завсраар ярж, татан салгах

  • цонхны яс мод заах — цонхны яс мод углуургадан хийх

Хэлц үг

  • ↑а-г заагаад э-г хараах

  • ↑ аавдаа адуу манахыг заах

  • ↑ аавдаа авгай авахыг заах

  • ↑ аавдаа хүүхэдтэй болох арга заах

  • ↑ арьяабалд маань заах

  • ↑ бухан хүзүү заах

  • ↑ замыг нь заах

  • ↑ зүрх заах

  • ↑ их шил заах

  • ↑ нударга заах

  • ↑ хүзүү заах

  • ↑ шийр заах

  • ↑ шөрмөс заах

  • ↑ хамар заах

  • ↑ хашир заах

  • ↑ эр заах

  • ↑ ээждээ ээрүүл эргүүлэхийг заах

  • ↑ яс заах

Зүйр цэцэн үг

  • Заасан газар нь явж

  • Зандарсан газар нь зогсох

Хоршоо үг

  • заах сургах — аливаа зүйлийн утга учир хийгээд ажил үйлийг сурган мэдүүлэх

Товчилсон үг

  • БАЗАН — Бага Ангийн Заах Аргын Нэгдэл

  • БУЗАН — Байгалийн Ухааны Заах Аргын Нэгдэл

  • ЗАН — Заах Аргын Нэгдэл

  • ЗАСК — Заах Аргын Салбар Комисс

  • ЗАЭШЗ — Заах Арга, Эрдэм Шинжилгээний Зөвлөл

  • МЗАН — Математикийн Заах Аргын Нэгдэл

  • НТЗАН — Нийгэм, Технологийн Заах Аргын Нэгдэл

  • СЗАК — Сургалт, Заах Аргын Кабинет

  • ХУЗАН — Хүмүүнлэгийн Ухааны Заах Аргын Нэгдэл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.