Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

иш

нэр үгаялга үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Багаж хэрэгслийн барих нарийн газар
  2. 2.
    Алив ургамлын үндэс, мөчрийг холбосон гол нурууны нэр; үе, зайдмал хоёроос бүрдэх найлзуурын тэнхлэг хэсэг
IIнэр үг
  1. 1.
    Эш; хэрэг шалтгааны уг сурвалж, үндэс
  2. 2.
    Онол чойр
  3. 3.
    Учир шалтгааны зөвшөөрөл, ёс –Та хэнээс иштэй явж байна? яриа., иш авах (зөвшөөрөл авах), иш ёс (дагаж мөрдөж явах ёс), иш зүйд нийцэхгүй явдал (ёс зүйд нийцэхгүй явдал), иш олох (зөвшөөрөл авах, зөвшөөрөл олох).
IIIнэр үг
  1. 1.
    зурхайСарны зурхайн ёсны жилийн өнгө; улаан-улаагчин, цагаан-цагаагчин, хар-харагчин, шар-шарагчин, хөх-хөхөгчин жилийн өнгө.
IVаялга үг
  1. 1.
    Өрөвдөх, харамсах, гэмших, гомдох зэрэгт хэлэх аялга; их төлөв өгүүлбэрийн өмнө өгүүлнэ

Ойролцоо үг

ургамлын ишбутцахирмааны бутшилбэүгийн үндэс

Англи утга

  • нэр үгhandle, hand, knob, trunk, stem, grip, holder

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийниш
Харьяалахын тийнишний
Заахын тийнишийг
Өгөх орших тийнишид
Гарахын тийнишнээс
Үйлдэхийн тийнишээр
Хамтрахын тийништэй
Чиглэхийн тийниш рүү
Олон тооишнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • сүхний иш — сүхний бариул

  • тамхины иш — тамхины соруул

  • ташуурын иш — ташуурын их бие

  • хутганы иш — хутганы бариул

  • хүрзний иш — хүрзний бариул

  • өвсний иш — өвсний шилбэ мөчир

  • ургамлын иш — ургамлын шилбэ

  • иш мухаргүй — үндэсгүй, учир нь олдохгүй

  • иш татах — өгүүлэл зохиолд бусдын ном ярианаас эх үндэс болгон авч бичих ярих

  • иш үзүүргүй — эх үзүүргүй

  • иш үндэсгүй — шалтаг, шалтгааны үндэсгүй

  • иш хийх — а.иш татах; б.юмд иш хийх

  • иш үзүүлэх — утга битүүлэг зүйлийг илрүүлэн гаргах

  • иш чойрыг нээх — онол чойрыг нээх

  • Иш хөөрхий! — эй, хөөрхий

  • Иш хүү минь! — ээ дээ, хүү минь

  • иш чааваас — даанч дээ

Хэлц үг

  • Иш муутай сүх булгарахад амархан

  • Эрч муутай дээс тасрахад амархан

  • Иш нь хорхойтвол намаа нь хувхайрна

  • Эрүүл нь муудвал бие нь буурна

  • Хүний хүчинд хүн болчихоод

  • Хүрзээ аль гэхэд

  • Иш нь хугархай гэх

Хоршоо үг

  • иш хэлхээ — уг гарвал, сурвалж

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *hesi (“handle”). Probably related to Proto-Tungusic *päsin (“handle”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.