Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

нуух

нэр үгүйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Нүд өвчлөхөд аньсгаас гарах цөв идээ
IIнэр үг
  1. 1.
    Юмны шигтгээг тогтоохоор тойруулан хийсэн хүрээ
IIIүйл үг
  1. 1.
    Бусдад мэдэгдэж харагдахгүйгээр дарж далдлах

Ойролцоо үг

барихдарахчимээгүй болгохсулруулахзөөлрүүлэхдалдлахэерүүлэхбагасгахнуун дарагдуулахбүтээххаах

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)нуух
Одоо ирээдүй цаг (-на)нууна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)нуулаа
Өнгөрсөн цаг (-в)нуув
Өнгөрсөн цаг (-жээ)нуужээ
Үйлдсэн нэр (-сан)нуусан
Хэвшсэн нэр (-даг)нуудаг
Холбох нөхцөл (-ж)нууж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)нуугаад
Болзох нөхцөл (-вал)нуувал
Хүсэх (-маар)нуумаар
Захирах (-аарай)нуугаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)нуухгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • нуух гоожих — нүдний ань­саганаас шар өнгөтэй өтгөвтөр зүйл гарах

  • хөөрөгний нуух — хөөрөгний толгойг тойруулан хийсэн хүрээ

  • малгайг нь нуух — малгайг нь далд хийх

  • нэрээ нуух — нэрээ хэлэхгүй нууцлах

  • санаа бодлоо нуух — санаа бодлоо хэлэхгүй байх

  • хүнээс нуух — хүнд мэдэгдэхгүйг хичээн далдлах

Хэлц үг

  • нуухыг нь авах гээд, нүдийг нь сохлох — сайн болгох гээд улам муутгах

  • Новш арвидвал гэрийн булай

  • Нуух арвидвал нүдний булай

  • Нуух үг хэлвэл

  • Гэртээ гурав эргээд хэл

  • Нуух үгийг гэртээ битгий хэл

  • Хээр явахдаа мориндоо битгий итгэ

  • Нуух үгийг

  • Бахдан бүү хэл

  • Нуурын мэлхийд ч бүү хэл

Зүйр цэцэн үг

  • Муу нуухаар сайн илчил

  • Нуувч нуруу нь илхэн

  • Далдлавч дал нь илхэн

Хоршоо үг

  • нуух далдлах — нүдэнд үзэгдэхгүй, харагдахгүй болгох, нүднээс далд хийх

  • нуух дарах — ямар нэгэн зүйлийг бусдад мэдэгдэхгүйг хичээн далдлах

  • нуух хаах — ямар нэгэн зүйлийг бусдад үзүүлж харуулахыг хүсэхгүй байх

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.