саах

үйл үгнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iүйл үг

1.
Хүн, мал, амьтны дэлэн хөхийг шувтарч сүү гаргах

IIнэр үг

1.
Төлөөс нь салган хариулж байгаа саалийн бог мал

IIIүйл үг

1.
Уг хэмжээнээс нь охор, бага болгох, богиносгох
2.
шилжсэн утгаБараа бүтээгдэхүүний үнийг хямдруулах

IVүйл үг

1.
Сойх
2.
Удаашруулах, хасах; алхаа саах (алхаагаа удаашруулах), хурдаа саах (хурдаа хасах).

Vүйл үг

1.
яриаЯмар нэг зүйлээс хороох, нууж авах

Англи утга

үйл үгto milk

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)	саах
Одоо ирээдүй цаг (-на)	саана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)	саалаа
Өнгөрсөн цаг (-в)	саав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)	саажээ
Үйлдсэн нэр (-сан)	саасан
Хэвшсэн нэр (-даг)	саадаг
Холбох нөхцөл (-ж)	сааж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)	саагаад
Болзох нөхцөл (-вал)	саавал
Хүсэх (-маар)	саамаар
Захирах (-аарай)	саагаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)	саахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

гүү саах — а.гүүний хөхийг шувтарч саам гаргах; б.хэд хэдэн ширхэг юмыг дээш шидэж самбаачлан барьж авдаг нэгэн зүйлийн тоглоом
үнээ саах — үнээний дэлэнг шувтарч сүү гаргах
саах сувай ялгах — сүрэг доторх саалийн болон сувай малаа ялгах
саах нийлүүлэх — зун цагт саалийн бог малаа саахалт айлын хоньтой хамтад нь бэлчээх
саах тавих/саах зөрүүлэх — саахалтын хоёр айл хурга ишгээ харилцан зөрүүлж, хониндоо нийлүүлэн хариулаад, малаа саасны дараа хурга ишгээ эхтэй нь нийлүүлэх
уяаг нь саах — уяаг богино болгон уях
дөрөө саах — дөрөөнийхөө сурыг богиносгох
дээс саах — дээс богиносгох
хэмжээ саах — уг хэмжээнээс нь охор, богино болгох
үнэ саах — үнэ бууруулах
нум сумаа саах — нум сумаа сойх
мөнгө саах — а.мөнгө төгрөгөөс нууж, хэлэлгүй авах; б.бусдыг дээрэлхэж мөнгө авах

Хэлц үг

Айл суувал амь нэг
Саах суувал санаа нэг

Зүйр цэцэн үг

Саахаас үнээтэй
Унахаас морьтой

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *saxa-, compare Buryat һааха (haaxa). Perhaps related with Proto-Turkic *sag- (“to milk”), whence also Turkish sağmak, Azerbaijani sağmaq.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.