сүйх

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Морь малд хөллөн эрхэмсэг хүн сууж явахад зориулан хийсэн мухлагт тэрэг
2.
Хүн суулгаад дөрөв болон найман хүн дамнаж явдаг бүрхүүлтэй мухлаг, дамнуур

IIнэр үг

1.
Хүний чихэндээ зүүх цацаг унжлагатай ээмэг чимэг
2.
Юмны хоёр хажууд уяж унжуулсан чимэг; хэнгэрэгний сүйх (хэнгэрэгний чимэг, унжуураг
3.
Ямаа зэрэг амьтны молцог;

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	сүйх
Харьяалахын тийн	сүйхний
Заахын тийн	сүйхийг
Өгөх орших тийн	сүйхэнд
Гарахын тийн	сүйхнээс
Үйлдэхийн тийн	сүйхээр
Хамтрахын тийн	сүйхтэй
Чиглэхийн тийн	сүйх рүү
Олон тоо	сүйхнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

сүйх тэрэг — морь хөллөсөн мухлагт тэрэг
дамнуурган сүйх — хүн суулгаад дамнаж явах зориулалттай сүйх
ил сүйх — ил дамнуур
сүйхэн ээмэг — унжсан цацагтай ээмэг
сувдан сүйх — сувдан цацаг, унжлагатай ээмэг
сүйхэн им — малын чихийг унжуулан имнэсэн им
хаан сүйх — алт мөнгөн эдлэлээр жишүү хэлбэрийг өлзий зангиа болгон холбож хийсэн бэл, сүйх
хатан сүйх — холбож хийсэн бэл юм уу, өлзий зангиа хээтэй алт мөнгөн сүйх

Хэлц үг

сүйх саадаглах — эр нөхөр нь нас барвал бэлэвсрэх ёсыг гүйцэтгэх
сүйх сүлбээ — хань хамсаа
Өдөр болгон найргүй
Сүйх болгон цэцэггүй

Хоршоо үг

тэрэг сүйх — хүн зөөх зориулалттай тээврийн хэрэгсэл
жууз сүйх — хүн сууж явах зориулалттай дамнуур

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.