Үндсэн хэсэг рүү шилжих

таних

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Хүн, мал, амьтны нэгийг нөгөөгөөс ялгаж чадах, юмыг мэдэх, олж харах
  2. 2.
    Хүний нэр усыг мэдэж танил болох;
  3. 3.
    Ижил дасал болох, нөхрийнхөө зан чанарыг гүйцэд мэдэх

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto know (someone or something)

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)таних
Одоо ирээдүй цаг (-на)танина
Өнгөрсөн цаг (-лаа)танилаа
Өнгөрсөн цаг (-в)танав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)танажээ
Үйлдсэн нэр (-сан)тансан
Хэвшсэн нэр (-даг)тандаг
Холбох нөхцөл (-ж)танаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)танаад
Болзох нөхцөл (-вал)танивал
Хүсэх (-маар)танимаар
Захирах (-аарай)танаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)танихгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • таних дуу гарах — мэддэг дуу гарах

  • ухаж таних — юмнй утга учрыг уг ёзоороос нь сайтар мэдэх

  • таних тэмдэг — ялгаж мэдэх тэмдэг

  • таних хүн — зүс мэдэх хүн

  • таньж мэдэх — юмны онцлог чанар, нөгөө зүйлээс ялгагдах ялгааг олж мэдэх

  • малаа таних — малаа зүс зүсээр нь мэдэх

  • өвчин таних — өвчнийг шинж тэмдгээр нь оношилж мэдэх

  • танин мэдэхүйн онол — мэдлэг бодот байдалд хэрхэн холбогдохыг судлах гүн ухааны салбар

  • цагийн байдлыг таних — цагийн байдлыг мэдрэх

  • алдаагаа таних — алдаагаа ойлгох, ухамсарлах

Хэлц үг

  • Сайн хүн муугаас айна

  • Таних хүн үхэхээс айна

  • Танихгүй газрын бурханаас

  • Таних газрын чөтгөр дээр

  • Хувцас хунар хуучирвал зочлох нөхөр ховор

  • Таних хүн олон ч сайн муу нь үлэмж

Зүйр цэцэн үг

  • Таниагүй газар там

  • Танихгүй хүн буг

  • Таньдаг хүндээ хайлсан тугалга

  • Таньдаггүй хүндээ хадаастай гутал

  • Таньсан хүн талын хужир

  • Танихгүй хүн тайгын гөрөөс

  • Алдаагаа таних ( ойлгох

  • Ухамсарлах); танивал далай

  • Танихгүй бол балай

Хоршоо үг

  • таних дасах — ижил дасал болох, бие биеэ мэдэх

Үгийн гарал

# From Proto-Mongolic *tani-, compare Buryat таниха (tanixa), Kalmyk таньх (tanʹx). # Akin to Proto-Turkic *tanu- (“to get to know”), compare Turkish tanımak.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.