Үндсэн хэсэг рүү шилжих

ойлгох

үйл үгнэр үг/ɔiɮɢəx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠣᠶ᠋ᠢᠯᠠᠭᠠᠬᠤ

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Юмс үзэгдлийн учир шалтгаан, зүй тогтлыг ухамсарлан мэдэх
IIүйл үг
  1. 1.
    Дэгдэн хөөргөх

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto understand (someone, something)
  • үйл үгcausative voice in -лгох (-lgox) of ойх (ojx, “to bounce off, to rebound”); to reflect

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)ойлгох
Одоо ирээдүй цаг (-на)ойлгоно
Өнгөрсөн цаг (-лаа)ойлголоо
Өнгөрсөн цаг (-в)ойлгов
Өнгөрсөн цаг (-жээ)ойлгожээ
Үйлдсэн нэр (-сан)ойлгосон
Хэвшсэн нэр (-даг)ойлгодог
Холбох нөхцөл (-ж)ойлгож
Урьдчилах нөхцөл (-аад)ойлгоод
Болзох нөхцөл (-вал)ойлговол
Хүсэх (-маар)ойлгомоор
Захирах (-аарай)ойлгоорой
Үгүйсгэх (-хгүй)ойлгохгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • буруу ойлгох — утга учрыг буруу ухаарах

  • хялбархан ойлгох — ямар нэгэн зүйлийн утга учрыг хурдан ухаарч сэхээрэх

  • хурдан ойлгох — богино хугацаанд ухамсарлан мэдэх

  • шинэ хүнийг таньж ойлгох — шинэ хүнийг таньж мэдэх

  • хүний санааг ойлгох — тухайн хүний санаа бодлыг ухан мэдэх

  • үгийн учир ойлгох — үгийн учрыг олох, хэлэх гэсэн санааг нь мэдэх

  • тааварлан ойлгох — барагцаалан ухаарах, тааж төсөөлөх

  • бөмбөг ойлгох — бөмбөгийг дэгдэн хөөргөх

  • гэрэл ойлгох — гэрлийн туяа ямар нэгэн зүйлд ойн буцаж тусах

  • ойлгож хөөргөх — ямар нэгэн зүйлийг хатуу юманд цохиж дээш дэгдээх

Зүйр цэцэн үг

  • Ойлгоогүй хүн осолд ордог

  • Мэдээгүй хүн мэхэнд ордог

Хоршоо үг

  • ойлгох мэдэх — ухамсарлан мэдэх

  • ойлгох ухаарах — хэрэг явдлын учир начрыг ухамсарлан сэхээрэх

Үгийн гарал

From *ойлох < ой (oj), probably originally as a causative in -гох (-gox).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.