Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

харанхуй

тэмдэг нэрнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

тэмдэг нэр
  1. 1.
    Гэрэлгүй, наргүй, гэгээн биш
  2. 2.
    шилжсэн утгаБоловсролгүй, номгүй, бүдүүлэг, мунхаг
  3. 3.
    шилжсэн утгаУчир битүүлэг, бүрхэг, тодорхойгүй

Ойролцоо үг

зэврүүнжихүүнбачуубаргархаруй бүрий болохжихүүцмээртүнэр харанхуйхаранхуй болохтэнэгэргүүмулгуумангармангуумунхагухаан муутайухаангүйхар бараанхүрлийхбүүдгэрхарлахбарайхбараанбүдэг бадагбүүр түүрбүдэгцайлгансоёлжиж иргэншээгүйхаранхуй бүдүүлэг байхгэгээрээгүйгэнэн

Англи утга

  • тэмдэг нэрdark

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхаранхуй
Харьяалахын тийнхаранхуйн
Заахын тийнхаранхуйг
Өгөх орших тийнхаранхуйд
Гарахын тийнхаранхуйгаас
Үйлдэхийн тийнхаранхуйгаар
Хамтрахын тийнхаранхуйтай
Чиглэхийн тийнхаранхуй руу
Олон тоо—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • харанхуй ой — гэрэл гэгээгүй битүү ой

  • харанхуй шөнө — огт гэрэл гэгээгүй шөнө

  • үнэгэн харанхуй — үүр гэгээрэхийн өмнөх харанхуй

  • үдшийн харанхуй — үдшийн гэрэл гэгээгүй цаг

  • хав харанхуй — маш харанхуй, тас харанхуй

  • харанхуй балар цаг — маш эрт үе буюу байгалийн элдэв нууц, хэрэг явдлын мөн чанарыг ухаж мэдээгүй үе

  • харанхуй цээж — бүдүүлэг мунхаг

  • харанхуй хэрэг — учир битүүлэг хэрэг

Хэлц үг

  • Гэгээн өдөр цээжиндээ

  • Харанхуй шөнө зүүдэндээ

  • Хавар өнгөрвөл зун ирнэ

  • Харанхуй өнгөрвөл гэгээ ирнэ

  • Хавар явбал зун ирнэ

  • Харанхуй арилбал гэгээ ирнэ

  • Хавирган сараар нар хийж

  • Харанхуй шөнөөр өдөр хийх

  • Хазгай боловч зам

  • Харанхуй боловч нүд

  • Хар боловч гэр сайхан

  • Харанхуй боловч нутаг сайхан

  • Хар тугалга адил дүлий

  • Харанхуй шөнө мэт сохор

  • Харанхуй мунхаг олон боловч

  • Хавцгайн замд гарагч нь бий

  • Харанхуй нүхэнд ойчиж

  • Хар усанд унах

  • Харанхуй шөнийн зүүд

  • Гэгээн өдрийн бодол

  • Гэгээн өдрийн гэмтэн

  • Харанхуй шөнө газар хол

  • Харамч хүнд нөхөд хол

  • Харанхуй шөнө замаа бүү алд

  • Дарангуй цагт жамаа бүү алд

  • Харанхуй шөнө замаа хичээ

  • Хад чулуунд хөлөө хичээ

  • Харгис дайсанд нууцаа хичээ

  • Харанхуй шөнө замаа

  • Хад чулуунд гутлаа

  • Харанхуй шөнө зул хэрэгтэй

  • Хаана явавч зам хэрэгтэй

  • Харанхуй шөнө нөхөд болшгүй

  • Хар буданд хань болшгүй

  • Харанхуй шөнөд зул бий

  • Хатан голд хөлөг бий

  • Харанхуй шөнөд зул сайхан

  • Хангай замд хань сайхан

  • Харанхуй шөнөөр өдөр хийж

  • Хар хятадаар ноён хийж

  • … болон өөр 4

Зүйр цэцэн үг

  • Хавар өнгөрвөл зун ирнэ

  • Харанхуй арилбал гэгээ ирнэ

  • Наргүй өдөр харанхуй

  • Номгүй хүний цээж харанхуй

  • Харанхуй шөнө зүүдэндээ

  • Гэгээн өдөр цээжиндээ

Хоршоо үг

  • харанхуй бүрэнхий — нар жаргасны дараах гэгээ тасарч юм бүдэг бадаг үзэгдэх үе болон юм үзэгдэхээ болих үе

  • түнэр харанхуй — гэрэл гэгээгүй тас харанхуй

  • харанхуй будангуй — харанхуй бүдүүлэг

  • харанхуй бурангуй — а.бүдүүлэг, соёлгүй; б.харгис харцгий

  • мунхаг/мунхаг харанхуй — бичиг үсэг тайлагдаагүй болон ном сурч юм үзэж мэдээгүй

  • харанхуй бүдүүлэг — боловсролгүй буюу бичиг үсэг мэддэггүй

Үгийн гарал

From Mongolian хар (xar). Cognate with Buryat харанхы (xaranxy) and Kalmyk харнһу (xarnğu).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.