Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

хуурай

нэр үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Төмөрлөгийн зүйлийг үрж өнгөлөх, засах, элээх багаж
IIтэмдэг нэр
  1. 1.
    Нойтон гэдгийн эсрэг утга
  2. 2.
    Дэлхийн бөмбөрцгийн далайгаас бусад эх газар

Ойролцоо үг

барзгартайлагдашгүйарзгаровон товон байхойлгоход бэрхтайлахад хэцүүоньсого мэтширүүнойлгомжгүйөрөвтөлхатах

Эсрэг үг

нойтон

Англи утга

  • тэмдэг нэрdry
  • нэр үгfile (tool)

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхуурай
Харьяалахын тийнхуурайн
Заахын тийнхуурайг
Өгөх орших тийнхуурайд
Гарахын тийнхуурайгаас
Үйлдэхийн тийнхуурайгаар
Хамтрахын тийнхуурайтай
Чиглэхийн тийнхуурай руу
Олон тоохуурайнууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • гурвалжин хуурай — гурвалжин хэлбэртэй төмөрлөг зүйлийг үрэх, өнгөлөх багаж

  • төмрийн хуурай — төмөр үрэх, өнгөлөх багаж

  • чийггүй

  • хуурай газар — а.эх газар; б.чийггүй газар

  • хуурай хагас бөмбөрцөг — далай, тэнгис хамгийн бага, эх газар ихтэй, Ази, Европ, Африк, Умард Америк болон Өмнөд Америкийн зонхилох хэсэг

Хэлц үг

  • хуурай агсам тавих — архи уугаагүй боловч хэл амаар дайран давшлах

  • хуурай хүү — өөрөө хүсч ирээд үр нь болсон хүү

  • хуурай эгч — төрсөн бус боловч төрсөн эгч шиг ачлалтай хүн

  • ам хуурайгүй/ам хуурай суухгүй — а.үргэлж идэж байдаг; б.их ярьдаг, чалчаа

  • хуурай өвсөн дотор гал хүрд явах — хандсан зүгт эсэргүүцэлгүй, байлдах бүрт ялагдалгүй

    Таван барсын жанжинг Мухулайтай толгой дөрвөн мөч болон ажнай морины жагсаал хувилж байлдан ирэх нь цахилгаан хүрд мэт Алтан улсын цэргийн дотор явах нь хуурай өвсний дотор гал хүрд явах мэт Алтан улс өчүүхэн ч халаглан чадахгүй... Юаньшуай л Ингийн доор хүрч ирсэнд... (Инжаннаши, Хөх судар).

  • ↑ ам хуурайгүй

  • ↑ ам хуурай суухгүй

  • Хоосон хонож

  • Хуурай босож

  • Худал үг цээжинд багтахгүй

  • Хуурай халбага аманд багтахгүй

  • Худалч хүн буцах нь амархан

  • Хуурай мод хугарах нь амархан

  • Худгийн усанд загасгүй

  • Хуурай модонд навчгүй

  • Хууль журганы хол нь

  • Хуурай түлээний ойр нь

  • Хуурай будаа түүхийгүй

  • Хуучин хүн хуудуугүй

  • Хуурай будаа чулуутай

  • Хуурай газар ус хүснэ

  • Хожгор толгой үс хүснэ

  • Хуурай горхинд гүүр тавих

  • Цоорхой хувинд ус барих адил

  • Хуурай модноос цэцэг дэлгэрэхгүй

  • Хувхай яснаас мах ургахгүй

  • Хуурай модны жин хөнгөн

  • Хуурамч хүний зан хөнгөн

  • Хуурамч үгэнд үнэнгүй

  • Хуурай модыг хугартал

  • Нойтон модыг эгштэл

  • Хуурай халбага хэл холгох

  • Хоосон үг хоолой ороох

  • Хуурай худагт загас үгүй

  • Ховч хүнд нөхөр үгүй

  • Хуурай цагаан тойромд хун галуу тогтохгүй

  • Ховчрох зантай хүнд хань нөхөр тогтохгүй

  • Хувирдаг зантай хүнд хань нөхөр тогтохгүй

  • Хуурамч сэтгэл хувирах нь амархан

  • Хуурмаг амрагийн хагацах нь амархан

  • … болон өөр 3

Зүйр цэцэн үг

  • Хуурай цагаан тойромд хун галуу тогтохгүй

  • Худалч хуурамч хүнд хань нөхөр тогтохгүй

  • Хуурай модонд навчгүй

  • Худгийн усанд загасгүй

Товчилсон үг

  • ХЗЦ — Хуурай Замын Цэрэг

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *kuxuraï, equivalent to *kuxu- (“to dry”) + -рай (-raj). Likely related to Proto-Turkic *kurɨ- (“to dry”). Compare East Yugur xuurii, Turkish kuru (“dry”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.