Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

шаазгай

нэр үг/ʃaːt͡sɢai/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠱᠠᠭᠠᠵᠠᠭᠠᠢ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    амьтанХэрээнийхэн овгийн нэг төрөл, алаг шаазгай. Алтай, Хангай, Хөвсгөл, Хэнтий, Их Хянганы уул нурууны ой, голын шугуй, говьд тархсан, хэрээтэй адил болоод бие жигүүр хар алаг, урт сүүлтэй, шагширан дуугардаг суурин шувуу

Англи утга

  • нэр үгEurasian magpie, (Pica pica)

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийншаазгай
Харьяалахын тийншаазгайн
Заахын тийншаазгайг
Өгөх орших тийншаазгайд
Гарахын тийншаазгайгаас
Үйлдэхийн тийншаазгайгаар
Хамтрахын тийншаазгайтай
Чиглэхийн тийншаазгай руу
Олон тоошаазгайнууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • шаазгай алаг — малын гэдэс, далаараа хар алаг зүсэм

  • шаазгай шагшрах — шаазгай шувуу шагшин дуугарах

  • шаазгайн өндөг — шаазгай шувууны гадуураа хальс бүхий зууван хэлбэртэй үр хөврөл

  • шаазгайн сүүл — шаазгай шувууны сүүл

  • шаазгайн үүр — шаазгай шувууны амьдрах оромж

  • шаазгайн савар — урга. - иш шулуун, зуувандуу хавтгай жижиг навч бүхий олон наст өвс; цомхон шар баг цэцэг бүрэлдэж, олон жижиг жимс сууна; туугийн хөл

Хэлц үг

  • шаазгай шиг шагшрах — дэмий чалчих

  • ↑ овоо босгоогүй бол шаазгай хаанаас суух вэ

  • ↑ хор идсэн шаазгай шиг

  • Мод эс босвол

  • Шаазгай юунд суух вэ

  • Муу мах шороонд дуртай

  • Шаазгай дааринд дуртай

  • Овоо босгоогүй бол

  • Шаазгай хаанаас буух вэ

  • Шаазгай нисээгүй бол

  • Морь юунд үргэх вэ

  • Шаазгай хаанаас суух вэ

  • Чамайг ирээгүй бол

  • Би хаанаас ингэх вэ

  • Саглагар мод үгүй бол

  • Шаазгай хаанаас суух

  • Шалтаггүй бол миний ээж

  • Яаж үхэх вэ

  • Саглагар мод ургаагүй бол

  • Шаазгай суухаар ирэхгүй

  • Сайхан хүүхэн төрөөгүй бол

  • Самбай тавихаар ирэхгүй

  • Шаазгай хаанаас ирэх вэ

  • Улай эс үзвэл шаазгай юундаа баах вэ

  • Шаазгай эс нисвэл морь юундаа үргэх вэ

  • Шаазгай гургуулын жороог сурах гэж хөлөө гулзайлгах

  • Хэрээ галуу дуурайж усанд орж хөлөө хөлдөөх

  • Шаазгай гургуулыг дуурайж дэншээ болно

  • Шаазгай гургуулыг дуурайж жороо сурах гээд илжиг болно

  • Шаазгай дуугарвал чалчиж магад

  • Хэрээ дуугарвал хэрэлдэж магад

  • Шаазгай зүү олоод

  • Онголойгоо хатгаж үхнэ

  • Шаазгай зүү олоод хатгах газаргүй

  • Бөгсөндөө хатгана

  • Хийх газаргүй гэх шиг

  • Шаазгай нисэхгүй бол морь юунд үргэх вэ

  • Шалтгаангүй миний ээж яаж үхэх вэ

  • Шаазгай хурвал буга барина

  • Шоргоолж нийлбэл барс иднэ

  • … болон өөр 16

Үгийн гарал

Borrowed from Old Uyghur 𐽻𐽰𐽲𐽶𐽴𐽲𐽰𐽺 (sʾqyzqʾn /⁠⁠saġïzġan⁠/) into Proto-Mongolic *saxajïgaï (“magpie”). Compare Dongxiang sazhigvei, Turkish saksağan.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.