Үндсэн хэсэг рүү шилжих

шүүслэх

үйл үгтэмдэг нэр/ʃuːsɮəx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠰᠢᠭᠦᠰᠦᠯᠡᠬᠦ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Юманд шүүс хийж, амтлан найруулах
  2. 2.
    Хүндэтгэвэл зохих хүний идээ ундаа зооглох;
  3. 3.
    Түүхий тоосго, шаазан зэргийг шатааж боловсруулах, бэхжүүлэх
  4. 4.
    шилжсэн утгаХүнийг зовоон тарчлаах.

Англи утга

  • тэмдэг нэрto juice (to drain juice from); to cruelly punish, to torture; to season, flavor (with sauce); to fire (bricks, ceramic); to serve a meal (to honor a guest)

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)шүүслэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)—
Өнгөрсөн цаг (-лаа)—
Өнгөрсөн цаг (-в)шүүслэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)—
Үйлдсэн нэр (-сан)—
Хэвшсэн нэр (-даг)—
Холбох нөхцөл (-ж)—
Урьдчилах нөхцөл (-аад)шүүслээд
Болзох нөхцөл (-вал)—
Хүсэх (-маар)—
Захирах (-аарай)шүүслээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)шүүслэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • буузны мах шүүслэх — бууз хийх махыг амтлан найруулж, шүүстэй болгох

  • алим шүүслэх — алины шүүсийг шахаж гаргах

  • шүүслэх уурхай — хуучир. - шаазан ваар мэтийг шатаан боловсруулах зоорь

  • тоосго шүүслэх — тоосгыг шатааж бэхжүүлэх

Үгийн гарал

шүүс (šüüs, “juice”) + -лэх (-lex). Compare Kalmyk шүүслх (şüüslx, “to dip”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.