Үндсэн хэсэг рүү шилжих

эргүүлэх

үйл үгнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Юмыг буцаах, хуучин хэвэнд нь оруулах;
  2. 2.
    Тойруулах
  3. 3.
    Эргүүл явуулж хянуулах, шалгуулах;
  4. 4.
    шилжсэн утгаХүний сэтгэл санааг үймүүлэх, итгэлгүй болгох
  5. 5.
    Юмыг өөр тийш хандуулах
  6. 6.
    шилжсэн утгаБайн байн өвчин тусах; өвчин эргүүлэх (байн байн өвдөх
  7. 7.
    шилжсэн утгаБусниулах, сандаах

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto round, turn, twist, twirl, rotate, roll up

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)эргүүлэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)эргүүлнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)эргүүллээ
Өнгөрсөн цаг (-в)эргүүлэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)эргүүлжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)эргүүлсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)эргүүлдэг
Холбох нөхцөл (-ж)эргүүлж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)эргүүлээд
Болзох нөхцөл (-вал)эргүүлбэл
Хүсэх (-маар)эргүүлмээр
Захирах (-аарай)эргүүлээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)эргүүлэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • эрих эргүүлэх — маань унших

  • хүүдий эргүүлэх — хүүдийний дотор талыг гадна нь гаргах

  • аргал эргүүлэх — нойтон аргалыг хатаахаар ар өвөр талаар нь урвуулан хөдөлгөх

  • хараагаа эргүүлэх — хараагаа өөр тийш хандуулах

  • гэр орноо орвонгоор нь эргүүлэх — гэр орныхоо эд хогшлыг эмх замбараагүй болгох, сандаах

Хэлц үг

  • толгой эргүүлэх — а.хүнийг төөрөлдүүлэх, үймүүлэх, сэтгэл алдуулах; б.хүнийг муу юманд татан оруулах

Үгийн гарал

эргэх (ergex, “to turn”) + -уулах (-uulax). Outside the Mongolic family, compare Yakut эрий (eriy).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.