Үндсэн хэсэг рүү шилжих

сэргэх

үйл үгнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Дордож доройтсон байдлаас сэхэж дээрдэх, дээшлэх
  2. 2.
    Унтсан амьтны нойр ханаж сэрэх, нойрмоглохоо болих
  3. 3.
    Мартагдаж удсан хэрэг явдал дахин үүдэн гарах
  4. 4.
    Хүн, амьтны ухаан мэдрэл дахин орох, сэхэх; ухаан сэргэх (а.дахин ухаан орох; б.ухаан санаа саруулсах).

Ойролцоо үг

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)сэргэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)сэргэнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)сэргэлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)сэргэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)сэргэжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)сэргэсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)сэргэдэг
Холбох нөхцөл (-ж)сэргэж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)сэргээд
Болзох нөхцөл (-вал)сэргэвэл
Хүсэх (-маар)сэргэмээр
Захирах (-аарай)сэргээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)сэргэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • ажил нь сэргэх — ажил дээшлэх, өөдлөх

  • ногоо сэргэх — хатаж гандсан ногоо дахин ургаж эхлэх

  • нүд сэргэх — нүд нь гэрэлтэх, гал цогтой болох

  • сэтгэл сэргэх — сэтгэл хөгжих, урам зориг орох

  • урам сэргэх — урам хөгжих, урам орох

  • хийморь сэргэх — цог заль нь бадрах, ажил хэрэг бүтэмжтэй сайн болох

  • сэргэн мандах — өөдлөн дэвжих

  • байгаль сэргэх — ургамал ногоо жигдрэн ургаж байгаль дэлхий өнгө засах

  • ургамал ногоо сэргэх — ургамал ногоо жигдрэн ургах

  • сэргэн санагдах — мартагдсан зүйл дахин санагдах

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.