Үндсэн хэсэг рүү шилжих

түрэх

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Араас нь түлхэх
  2. 2.
    Түрэмгийлэх, өдөх
IIүйл үг
  1. 1.
    Уртын дууны нэг бадгийг дуулж гүйцсэний дараа залгуулаад олуул хүч нэмэн дуулах.

Ойролцоо үг

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)түрэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)түрнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)түрлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)түрэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)түржээ
Үйлдсэн нэр (-сан)түрсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)түрдэг
Холбох нөхцөл (-ж)түрж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)түрээд
Болзох нөхцөл (-вал)түрвэл
Хүсэх (-маар)түрмээр
Захирах (-аарай)түрээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)түрэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • түрж гарах — түлхэн гарах, шахаж гарах

  • түрэн оруулах — шахан оруулах

  • ав түрэх — агнах ангаа үргээж анчиндаа шахаж өгөх

  • тэрэг түрэх — тэрэгний араас түлхэх

  • түрэн эзлэх — довтлон эзлэх, дайран эзлэх

  • биеэрээ түрэх — дээрэнгүйлэх

  • тохойгоороо түрэх — тохойгоороо түрэн дээрэлхэх

  • хүч түрэх — хүчээр түрэмгийлэх

Хэлц үг

  • цээж түрэх — хүч чадалдаа эрэмшин бардамнах, онгирох, сагсуурах

Хоршоо үг

  • түрэх түлхэх — а.юмны араас шахах түлхэх; б.шилж. хэрэг явдлыг өөрөөсөө зайлуулах

  • түрэх түрэмгийлэх — зүй бусаар хүч хэрэглэн халдах, дайрах

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.