Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

буух

үйл үгнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Дээрээс доошлох, уруудах, доош шилжих
  2. 2.
    Унаа хөсөг дээрээс доошлон газарт гишгэх
  3. 3.
    Цогцлон байгуулсан зүйл цуцрах, байхгүй болох
  4. 4.
    Цалин хэрэглэл зэргийг тавьж олгох
  5. 5.
    Түр болон удаан хугацаагаар орших, нутаглах
  6. 6.
    Унаатай яваад айлд орох
  7. 7.
    Үнэ хямдрах
  8. 8.
    Албан тушаал доошлох, буурах, огцрох, халагдах
  9. 9.
    Албаны хугацааг дуусгаж ажиллахыг түр болих
  10. 10.
    Юмны шим шүлт шингэн зүйлд шингэх, идээшлэх
  11. 11.
    Дээрээс юм цохих, дайрах
  12. 12.
    Увдислах, орших

Ойролцоо үг

тайрахогтлохдайран өнгөрөхдайрахирэххоноглон өгөрөхбуудаллан өнгөрөхцохиулахдайран гарахгазардахгазардалтбуултхүрэхуруудах

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)буух
Одоо ирээдүй цаг (-на)бууна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)буулаа
Өнгөрсөн цаг (-в)буув
Өнгөрсөн цаг (-жээ)буужээ
Үйлдсэн нэр (-сан)буусан
Хэвшсэн нэр (-даг)буудаг
Холбох нөхцөл (-ж)бууж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)буугаад
Болзох нөхцөл (-вал)буувал
Хүсэх (-маар)буумаар
Захирах (-аарай)буугаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)буухгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • жавар буух — жавар орох

  • манан буух — манан доошлох

  • нүд буух — нүд тусах

  • ховолсон буух — бэрх газрыг төвөөр чиг барин буух

  • буун харайх — доош харайх

  • моринооос буух — явгалах

  • гэр буух — гэр буулгах

  • няц буух — юу ч үгүй няцрах, бяц дарах

  • тас буух — бүрмөсөн хугарах

  • цалин буух — цалин тавих

  • ахындаа буух — ахындаа саатах

  • хотод буух — хотод ирэх

  • айлд буух — айлд орох

  • барааны үнэ буух — барааны үнэ хямдрах

  • татан буух — албан газар ажиллахыг болих

  • албан тушаалаас буух — тушаал буурах, ажлаасаа халагдах

  • ажлаас буух — ажлаас түр болих; ажлаас тарж харих

  • ээлжнээс буух — ээлжийн ажлаа дуусгах

  • цайны идээ буух — цай идээшлэх

  • хавх буух — хавханд орох

  • толгой дээр буух — толгой дээр унах, цохих

  • аянга цахилгаан буух — аянга цохих

  • бөө буух — бөөлөх онгол оршоох

  • онгод буух — онгод орох

  • төлөгт буух — мэрэг төлөгт хэрхэн буусныг айлтгах

  • өм буух — өм үсрэх

  • сэтгэлд буух — ойлгогдох

  • хар буух — сэжиглэх

  • бууж өгөх — дагаар орох, дийлдсэнээ хүлээх

  • дайсанд буух — дайсанд урван орох

Хэлц үг

  • далан таваар буух — ялагдаж дийлдсэнээ бүрэн хүлээх

  • хулхи нь буух — а.чих нь сэртийхээ болих; б.шилж. Омог нь буурах, урам нь хугарах

  • зовхи нь буух — сүр сүлд нь буух, омог нь дарагдах

  • буух эзэнтэй, буцах замтай — баримт нотолгоотой, хариуцсан хүнтэй

  • ↑далан таваар буух

  • ↑ зовхи нь буух

  • ↑ лайжин буух

  • ↑ онго буух

  • ↑ толгой дээр буух

  • ↑ хар буух

  • ↑ хулхи нь буух

  • ↑ шалдаа буух

  • Буух цэрэгт буу зэврэх хамаагүй

  • Буух эзэнтэй

  • Буцах замтай

Зүйр цэцэн үг

  • Буух эзэнтэй

  • Буцах замтай

Хоршоо үг

  • ойх буух — ямар нэгэн зүйл хатуу юм мөргөн дээш дэгдэж буцан унах

  • буух үдлэх — аян замд түр амарч хооллох

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.