Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

сул

тэмдэг нэр/sʊɮ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iтэмдэг нэр
  1. 1.
    Чанга гэдгийн эсрэг утга; сул бүслэх (чанга биш бүс ороох
  2. 2.
    Бэхлэгдээгүй, задгай, түгжээгүй, уяагүй
  3. 3.
    Хоосон, хөндий, дотроо юмгүй
  4. 4.
    Хэрэглэж эдлээгүй, чөлөөтэй; морио сул тавих (морио уяж чөдөрлөлгүй орхих), сул зогсох (ямар нэг дүрэм журамд баригдалгүй чөлөөтэй зогсох), сул гар (юм барьж атгаагүй, юм хийгээгүй чөлөөтэй гар), сул гэр (хүн амьдардаггүй гэр), сул сандал (хүн суугаагүй сандал), сул ширээ (хүн суугаагүй, хоосон ширээ), сул газар (а.хүн эзэмшээгүй газар; б.тариа ногоо тариагүй газар), сул цаг (ажилгүй, чөлөөтэй цаг), дэл сул хорш. (хэрэгцээ багатай, үнэ цэнэгүй юм), сул задгай хорш
  5. 5.
    Тодорхой албан тушаалгүй, ажил эрхлээгүй
  6. 6.
    Аяархан, нам, дорой, чадал муутай
  7. 7.
    Барагтай, муу
  8. 8.
    Эзэнгүй алдуул
  9. 9.
    Амтгүй, усавхи; сул дарс (амт сулхан дарс), сул архи (усавхи амттай, ус шиг архи), сул хэрэгт цагийг барахын оронд судар бичгээс мэдлэг шүүх нь дээр цэцэн. (эрдэм ном сурах нь нэн чухал
  10. 10.
    Хямд; сул авах (а.хямдаар авах; б.зүгээр авах), сул өгөх (хямдхан худалдах, зүгээр өгөх), сул зарах (а.үнэ хямд өгөх; б.мөнгө зэргийг ойр зуурынхаа хэрэглээнд бага сага зарцуулах), сул алба хуучир. (найман зуу хүрэхгүй шар цайны алба
  11. 11.
    Нягт нямбай бус, үрэлгэн, хамаа намаагүй байдал
  12. 12.
    Чалчаа, задгай яриатай; сул амтай (а.болсон болоогүй юм байнга ярьж явдаг чалчаа хүн; б.шилж. хүний нууцыг хадгалж чаддаггүй задгай яриатай хүн), сул яриа (а.аядуу намдуу яриа; б.дэмий яриа, хов;), сул яриа дэлгэх (аар саар, дэмий юм ярих
IIтэмдэг нэр
  1. 1.
    сал сул хорш. (а.хөнгөн хуумгай, салан задгай; б.эрээ цээргүй, хээгүй).

Ойролцоо үг

цомхонялихгүйбагазай муутайөчүүхэнэнгийншалихгүйдавчуубага зэрэгжааханжижигхэнжижигбагаханамтгүйуйтгартайзалхуутайзөөлөнсулбагардавсгүйсул доройядруумуубие муутайдоройхолхихтомдохшалхайххэлхийхбөх бишбат биш

Эсрэг үг

чанга

Англи утга

  • тэмдэг нэрempty, vacant, free, loose, weak, slack, feeble

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнсул
Харьяалахын тийнсулын
Заахын тийнсулыг
Өгөх орших тийнсулд
Гарахын тийнсулаас
Үйлдэхийн тийнсулаар
Хамтрахын тийнсултай
Чиглэхийн тийнсул луу
Олон тоо—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • үүдээ сул орхих — үүдээ оньсолж цоожлолгүй задгай орхих

  • сул асгарах — ямар нэгэн саад болох хаалт, хашилтгүй шууд унжих, унах

  • сул асгах — ямар нэгэн зүйлийг хайрцаг сав зэрэгт хийлгүй задгай асгах

  • сул тавих — уяж боож, барьж, оосорлолгүй орхих, зоргоор нь орхих

  • сул чулуу — ямар нэгэн зүйлд наалдаж, автаагүй чулуу

  • сул авдар — хоосон авдар

  • сул байр — тавилга хогшилгүй хоосон байр

  • сул хуудас — а.бичиг, зураггүй хоосон хуудас; б.тамгагүй баримт

  • сул тамга — хуучир. - бөглөөгүй, цагаан хуудас

  • сул байх — чөлөөтэй байх

  • сул хүн — эрхэлсэн алба ажил, сургууль номгүй хүн

  • сул орон тоо — хүн авч ажиллуулаагүй цалин хөлс нь бэлэн байгаа ажлын орон тоо

  • сул суух — а.ажил хийлгүй зүгээр суух; б.тэтгэвэртээ гарах

  • сул биетэй — тэнхээ муутай, чадалгүй, өвчтэй

  • тамир сул — чадал муутай, улбагар

  • ажлын сул тал — ажлын доголдолтой тал

  • сул дүн — хангалтгүй дүн

  • сул зохиол — сонирхолгүй муухан зохиол

  • сул мал — хариулсан эзэнгүй мал

  • гар сул — а.аривлан хэмнэхийг мэддэггүй үрэлгэн; б.өглөгч, харамч биш

  • сул мөнгө — ашиг болж орж ирсэн мөнгө

  • сул үг — а.биеэ даасан утгагүй, өгүүлбэрт үгийн өмнө хойно орж, утгыг илрүүлэх үгийн ай; б.бичиг зохиолыг нуршуу болгосон илүү үг

Хэлц үг

  • сул орхисон сур, дэмий орхисон дээс болох — захиргаагүй болох

  • сул гартай — өглөгч

    Хүнээр гуйлгуулж гувшуулж чаддаггүй. Шууд л май гээд өгчихдөг сул гартай хүн байгаа юм.

  • ↑ ам сул

  • ↑ ам сулгүй

  • ↑ аманд сул орж ирэх

  • ↑ гар сул

  • ↑ өвөр сул

  • ↑ энгэр сул

  • Дэмий хаясан дээс биш

  • Сул хаясан сур биш

  • Зүгээр суухаараа зүлгэж суу

  • Амар суухаараа ажиллаж суу

  • Сул суухаараа суралцаж суу

  • Сул үг сурлагад нэмэргүй

  • Сувдаг сэтгэл амьдралд тусгүй

  • Сул хэрэгт цагийг барахын оронд

  • Судар бичгээс мэдлэг шүү

  • Сул цагтаа шамдаж сурвал яарахдаа хэрэглэдэг

  • Идэр үедээ зүтгэж хураавал өтлөхдөө хэрэглэдэг

  • Ядуугийн босгонд эрхэм хүү төрнө

  • Сул гэрээс гүн эрдэмтэн гарна

Зүйр цэцэн үг

  • Сул хэрэгт цагийг барахын оронд судар бичгээс мэдлэг шүүх нь дээр

Хоршоо үг

  • дэл сул — хэрэгцээ багатай, үнэ цэнэгүй юм

  • сул задгай — а.чөлөөтэй; б.эмх замбараагүй

  • сул чөлөөтэй — ажил төрөлд баригдаж хавчигдаагүй, ямар нэг хэв журамд автаагүй байдал

  • сул амар — эрхэлсэн тодорхой ажилгүй, чөлөөтэй

  • сул дорой — тэнхээ тамир муутэй үлбэгэр

  • сал сул — а.хөнгөн хуумгай, салан задгай; б.эрээ цээргүй, хээгүй

Товчилсон үг

  • МХСХИН — Монголын Хараагүй, Сул Хараатай Иргэдийн Нийгэмлэг

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.