Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

цохих

үйл үгнэр үг/t͡sʰɔxʲəx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Жанчих, дэлдэх, цохих, нүдэх
  2. 2.
    Дийлэх, давах, ялах
  3. 3.
    Жигд хэмнэлттэй юмны цохилон хөдлөх
  4. 4.
    шилжсэн утгаХөгжмийн зэмсгийг дэлдэж дуугаргах
  5. 5.
    шилжсэн утгаБайгалийн гэнэтийн хүчинд дайрагдах

Ойролцоо үг

түг түг хийхтүг таг хийонож тусахяг онохгялс хийххатгахмөргөхтулгарахмөргөлдөхшаахнүдэхдэлсэхзодохалгадахцүлпүлчавхдахүсрэхүсэргэхойххарайххөөргөхойлгоххөөрөхшидэхтогшихнударган цохилтшивэх

Англи утга

  • үйл үгto hit, to strike; to beat (a drum, of a heart, ...)

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)цохих
Одоо ирээдүй цаг (-на)цохно
Өнгөрсөн цаг (-лаа)цохлоо
Өнгөрсөн цаг (-в)цохов
Өнгөрсөн цаг (-жээ)цохжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)цохсон
Хэвшсэн нэр (-даг)цохдог
Холбох нөхцөл (-ж)цохиж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)цохоод
Болзох нөхцөл (-вал)цохвол
Хүсэх (-маар)цохмоор
Захирах (-аарай)цохоорой
Үгүйсгэх (-хгүй)цохихгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • гараар цохих — гараар жанчих

  • зад цохих — задартал цохих

  • мөндөр цохих — хүчтэй мөндөр дэлдэх

  • машин цохих — бичгийн машинаар юм бичих

  • ташуураар цохих — ташуураар жанчих

  • туйпуу цохих — туйпуу, тоосгыг хэвэнд хийж гаргах

  • утас цохих — яриа. - а.утсаар ярих; б.цахилгаан мэдээ явуулах

  • хага цохих — хагартал дэлдэх

  • хэмх цохих — хэмхэртэл цохих

  • хэнгэрэг цан цохих — хэнгэрэг цан дэлдэх

  • дайсныг бут цохих — дайсныг ялан дийлэх

  • зүрх цохих — зүрх дэлсэх

  • цаг цохих — цаг нэгэн хэмээр цохилон дуугарах

  • бөмбөр цохих — бөмбөр дэлдэх

  • ёочин цохих — ёочин хөгжим тоглох

  • хонх цохих — хонх дэлдэж дуугаргах

  • жавар цохих — байгалийн халуун дулаан уур амьсгалаас жавартай хүйтэн уур амьсгалд шилжих

  • салхи цохих — а.салхи гэнэт гарах; б.хатгаа өвчин тусах

  • тариаг мөндөр цохих — тариаг мөндөр дайрах

Хэлц үг

  • ↑дал мөр цохих

  • ↑ толгой цохих

  • ↑ хөвөнд боосон чулуугаар цохих

  • ↑ хөхөөг хүйдсээр цохих

  • ↑ чих цохих

  • Сахих гэсэн сахил ч үгүй

  • Цохих гэсэн туулай ч үгүй

  • Сахих гэсэн сахилгүй

  • Цохих гэсэн толгойгүй

  • Цохих туулайгүй

  • Сахих санвааргүй

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *cokï- (“to peck”), from Proto-Turkic *čok- (“to swoop down on, to peck”). Evolution of sense to more general to hit is shared with other Central Mongolic languages and Daur. Compare Dongxiang chughu, Kazakh шоқу (šoquw).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.