Үндсэн хэсэг рүү шилжих

тархах

үйл үгнэр үг/ˈtʰarxax/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠲᠠᠷᠬᠠᠬᠤ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Тархай бутархай байх, бие биенээсээ зайдуу орших;
  2. 2.
    Цугласан нийлсэн хүн, амьтан таран явах, таран байрлах
  3. 3.
    Дэлгэрэх, түгэх, сарних

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto scatter, to disperse; to spread

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)тархах
Одоо ирээдүй цаг (-на)тархана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)тархлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)тархав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)тархжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)тархсан
Хэвшсэн нэр (-даг)тархдаг
Холбох нөхцөл (-ж)тархаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)тархаад
Болзох нөхцөл (-вал)тархвал
Хүсэх (-маар)тархмаар
Захирах (-аарай)тархаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)тархахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • тархан бэлчих — морь мал таран бэлчих

  • сарнин тархах — цугласан нийлсэн олон хүн, амьтан зүг зүг рүү тарах

  • хуваагдан тархах — хэсэг хэсгээрээ тарах

  • тархан суурьших — тал талд таран суурьших

  • хүч тархах — хийх ажил их, ажиллах хүч багатайгаас хүч тарамдах

  • өвчин тархах — халдварт өвчин олны дунд дэлгэрэх

  • цуурхал тархах — цуурхал дэгдэх, муу үг олны ам дамжин тарах

Хоршоо үг

  • дэлгэрэх/тархах түгэх — а.нэлэнхүйд нь, зүг бүрт, газар бүрт хүрэх; б.хүн бүрт хүрэх

Үгийн гарал

Inherited from Classical Mongolian ᠲᠠᠷᠬᠠᠬᠤ (tarqaqu), from Middle Mongol ꡉꡘ ꡢ, from Proto-Mongolic *tarka-, probably a derivation or a doublet of *tara-, see тарах (tarax). Compare East Yugur tarqa, Dongxiang tagva.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.