Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хайх

үйл үгнэр үг/ˈxɛːx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠠᠶᠢᠬᠤ

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Хүн амьтны ба юмны мөрийг мөшгөх, эрж сураглах
  2. 2.
    Далд буй уурхай болон түүний байр байдал, хэмжээг эрж шинжлэх
IIүйл үг
  1. 1.
    Юмны хажуугаас дагууд нь уртаар зүсч авах

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto look for; to seek

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)хайх
Одоо ирээдүй цаг (-на)хайна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)хайлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)хайв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)хайжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)хайсан
Хэвшсэн нэр (-даг)хайдаг
Холбох нөхцөл (-ж)хайж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)хайгаад
Болзох нөхцөл (-вал)хайвал
Хүсэх (-маар)хаймаар
Захирах (-аарай)хайгаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)хайхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • ажил хайх — ажил эрэх, ажил сураглах

  • морь хайх — хулжсан болон алдсан морио эрэх, сураглах

  • олз хайх — олз эрэх

  • ус хайх — ус эрэх

  • хайн шинжих — газрын хэвлийд буй эрдэс баялгийг эрж шинжлэн тогтоох

  • ууц хайх — ууцны хоёр хажуугаас нимгэн зүсч хүмүүст түгээх

Хэлц үг

  • боож үхэх бор шидмэс хайх — сандарч мэгдэн учраа олохгүй байх

  • Байх буянаас

  • Хайх буян биш

  • Хайх мөргүй

  • Харах бараагүй

Хоршоо үг

  • эрэх хайх — эрж сураглах

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.