Үндсэн хэсэг рүү шилжих

тэмүүлэх

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Уяатай, хориотой амьтан сулрахаар зүтгэх;
  2. 2.
    Морь малын жигд хурдлан давхих;
  3. 3.
    шилж. Ямар нэг зүйл, үйл явдалд хүсэн дурлаж, тогтож ядан зүтгэх

Ойролцоо үг

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)тэмүүлэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)тэмүүлнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)тэмүүллээ
Өнгөрсөн цаг (-в)тэмүүлэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)тэмүүлжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)тэмүүлсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)тэмүүлдэг
Холбох нөхцөл (-ж)тэмүүлж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)тэмүүлээд
Болзох нөхцөл (-вал)тэмүүлбэл
Хүсэх (-маар)тэмүүлмээр
Захирах (-аарай)тэмүүлээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)тэмүүлэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • багш болох гэж тэмүүлэх — багш болохыг эрмэлзэх

  • сургуульд орох гэж тэмүүлэх — сургуульд орох гэж туйлаас хүсэх

  • хөдөө тийш тэмүүлэх — хөдөө тийш явахыг ихэд хүсэх

  • цэрэгт явах гэж тэмүүлэх — цэрэгт явахыг ихэд хүсэх

  • урагш тэмүүлэх — а.биеэ урагш болгохоор зүтгэх; б.шилж. ажил хэрэгтээ амжилт олохыг, ахиж дэвжихийг эрмэлзэх

  • тэмүүлэн давхих — адуу мал урагш зүтгэн давхих

Хоршоо үг

  • хүсэх тэмүүлэх — ямар нэг зүйлд дурлан автах, хийж бүтээхийг эрмэлзэх

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.