Үндсэн хэсэг рүү шилжих

эрэх

үйл үгнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠡᠷᠢᠬᠦ

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Багласан боосон олс, сур зэргийг эрчлэн эргүүлж чангаруулах
  2. 2.
    Юмыг эрэг шургаар эргэдэн эргүүлж тогтоон бэхлэх.
IIүйл үг
  1. 1.
    Юмыг хайж бэдрэн сурвалжлах
  2. 2.
    Хүний амар мэндийг асуун лавлах;
IIIүйл үг
  1. 1.
    Эмэгтэйчүүдийн хөх өвдөх, хавдах, эрхэх
IVүйл үг
  1. 1.
    Газрыг өрөмдөж нүхлэх, ухах

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto search; to ask about (someone's health); to desire, to want; to ask for
  • үйл үгto fasten; to screw in

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)эрэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)эрнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)эрлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)эрэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)эржээ
Үйлдсэн нэр (-сан)эрсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)эрдэг
Холбох нөхцөл (-ж)эрж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)эрээд
Болзох нөхцөл (-вал)эрвэл
Хүсэх (-маар)эрмээр
Захирах (-аарай)эрээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)эрэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • чөлөө эрэх — чөлөө хүсэх

  • тусламж эрэх — тусламж гуйх

  • хөх эрэх — эмэгтэй хүний хөх өвдөж хавдах

Хэлц үг

  • өвсөн дотроос зүү эрэх — хэцүү бөгөөд бүтэшгүй зүйл

  • Эрэх үед элээний сүүл мянган лан

  • Хэрэглэх үед хэрээний нүд түмэн лан

Зүйр цэцэн үг

  • Эрвэл олох хэрэгтэй

  • Эхэлбэл дуусгах хэрэгтэй

Хоршоо үг

  • эрэх боох — юмыг хүлж баглах, уяаг нь мушгин чанаруулах

  • эрэх сурах — сураг ажиг олохоор хөөцөлдөх

  • эрэх хайх — юмыг олохоор бэдэрч сурвалжлах

  • эрэх малтах — газрыг нүхлэх маягаар ухаж төнхөх

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *eri-, compare Dongxiang eri. Possibly conflated with a different root *ere- but it cannot be excluded that this is merely a variant of the same root.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.