Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хөөх

үйл үгнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠥᠭᠡᠭᠡᠬᠦ

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Үлдэх, илгээх, араас нь нэхэх
  2. 2.
    Хүн, амьтныг байгаа газраас нь зайлуулах
  3. 3.
    Ямар нэгэн юманд шунан хөөцөлдөх
  4. 4.
    Өөр өөрийн ажил төрлөө гүйцэтгэх
  5. 5.
    шилжсэн утгаОгцруулах, эрхийг нь хасах
  6. 6.
    шилжсэн утгаСарниулах, бутаргах, алга болгох
  7. 7.
    шилжсэн утгаЭр амьтны ороо орж, эм амьтныг дагах
  8. 8.
    шилжсэн утгаШаардах, хэрэглэх, нэхэж авах
IIүйл үг
  1. 1.
    Юмны хөөнгөрөх, томрох, сэгсийх, зузаарах

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto swell
  • үйл үгto pursue, to expel

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)хөөх
Одоо ирээдүй цаг (-на)хөөнө
Өнгөрсөн цаг (-лаа)хөөлөө
Өнгөрсөн цаг (-в)хөөв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)хөөжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)хөөсөн
Хэвшсэн нэр (-даг)хөөдөг
Холбох нөхцөл (-ж)хөөж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)хөөгөөд
Болзох нөхцөл (-вал)хөөвөл
Хүсэх (-маар)хөөмөөр
Захирах (-аарай)хөөгөөрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)хөөхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • нэхэн хөөх — нэхэн үлдэх

  • үлдэн хөөх — шахан зайлуулах

  • хойноос нь хөөх — хойноос нь нэхэх

  • хөөж гүйцэх — үлдэж нэхэх

  • гэрээсээ хөөх — гэртээ байлгахыг хүсэхгүй байх

  • ялаа хөөх — ялаа зайлуулах

  • зайлуулан хөөх — зайлуулан явуулах

  • зугаа цэнгэл хөөх/жаргал цэнгэл хөөх — зөвхөн жаргаж цэнгэхийг бодон бусад зүйлийг үл ойшоох

  • мөр мөрөө хөөх — тус тусын ажил төрлөө эрхлэн амьдрах

  • зам мөрөө хөөх — мөр мөрөө хөөх

  • замаа хөөх — а.замд гарах; б.аян замаа үргэлжлүүлэх

  • намаас хөөх — намаас зайлуулах, намын гишүүнээс хасах

  • сургуулиас хөөх — сургуульд сурах эрхийг нь хасах

  • бодол хөөх — бодол сарниулах, алга болгох

  • үүл хөөх — салхи гарч үүл сарниулах

  • бух үнээ хөөх — бухны ороо орж үнээ дагах

  • ухна ямаа хөөх — ухны ороо орж эм ямааны араас хөөцөлдөх

  • улаа хөөх — улаа нэхэх, улаа хэрэглэх

  • усанд дэвтэж хөөх — усанд дэвтэж хөөнгөрөх, томрох

  • хавагнаж хөөх — хаван сууж сэлхрэх

  • сэвсийж хөөх — сэвсгэр болж томрох

  • ялзарч хөөх — юм ялзарч хөөнгөрөх

Хэлц үг

  • сүүдрээ хөөх — үр ашиггүй, дэмий зүйл хийх

  • чулуу хөөх — бусдад хууртан буруу явах, бусдад мэхлэгдэх

  • яргуй хөөсөн ямаа шиг — ямар нэг сайхан юмны араас шунан хөөцөлдөх

  • мөр хөөх — нэг зүйлд бие сэтгэлээ зориулан ажиллаж амьдрах

  • сургууль хөөх — сургууль дамжин суралцах

  • ↑бодол хөөх

  • ↑ замаа хөөх

  • ↑ мөр хөөх

  • ↑ сүүдрээ хөөх

  • ↑ үүл хөөх

  • ↑ чигээ хөөх

  • ↑ чулуу хөөх

  • ↑ яргуй хөөсөн ямаа шиг

Хоршоо үг

  • хөөх туух — зайлуулан явуулах

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *köxe- probably deriving from Proto-Turkic *köp- (“to swell”). Compare Dongxiang ko, Yakut көп (köp, “to fluff, to rise”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.